نامه امام علی(ع) به مالک اشتر، مایه مباهات مسلمانان است
ساعت ٩:٥٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٧/۸   کلمات کلیدی:
اندیشمند مصری: نامه امام علی(ع) به مالک اشتر، مایه مباهات مسلمانان استآقای توفیق علی وهبة در مقاله ای که نسخه ای از آن را در اختیار حوزه نیوز قرار داده است، ابراز داشت: وحدت اسلامی از مهم ترین اهداف اسلام حنیف و بلکه در راس تمام اهداف و کلیات و مایه حفظ دین و جان و آبرو و عقل و مال است، اگر چه فقهای پیشین به این امر مهم تاکید نکرده اند اما وحدت، امری بدیهی است که موجب محقق شدن این اهداف می شود و ضامن حفظ آنها است و مقدمه واجب هم طبق نظر تمام فقها واجب است.

* شرایط جدیدی در عرصه اسلامی پدید آمده است

وی با ذکر برخی آیات و روایات که بر ضرورت وحدت تاکید می کند گفت: امروز شرایط جدیدی در عرصه اسلامی پدید آمده که آمیزه ای از آگاهی و چالش و تجاربی است که نوید بخش یک دوره درخشان اسلامی می باشد. امروزه ملت های اسلامی ضرورت نزدیکی و وحدت و ترک تفرقه و تشتت را بیش از پیش احساس می کنند، زیرا  استعمارگران در طول سال ها تخم تفرقه و تشتت و سستی و ضعف و عقب ماندگی را در سرزمین های اسلامی پاشیده اند و این، باعث دوری کشورهای اسلامی از یکدیگر در طول این سال ها شده است.

* امام علی؛ موجب شگفتی اهل سنت و شیعیان

رییس مرکز تحقیقات و پژوهش های عربی قاهره در بخش دیگری از اظهارات خود به موضوع وحدت در اندیشه و سیره امام علی علیه السلام اشاره و تصریح کرد: از مهم ترین ارکان وحدت اسلامی، بهره گیری از شخصیت امیر المؤمنین می باشد؛ شخصیتی که موجب شگفتی بی نظیر اهل سنت و شیعیان شده و فرمایشات و عملکرد ایشان تنها راه مستقیم وحدت اسلامی در تمام زمینه ها به شمار می رود. و از بخت خوب ما، بسیاری از گفته های ایشان ثبت شده، همانند نهج البلاغه که شمار زیادی از علمای مذاهب مختلف در گذشته و حال به شرح و تفسیر آن پرداخته اند. شرح ابن ابی الحدید در میان قدما، بیانگر مفاهیم فلسفی و علمی است که از میان الفاظ این کتاب استخراج کرده و پژوهش های معاصر نیز بیانگر آموزه های سیاسی این خطبه ها و سخنان است که نظر امام در اتفاقات آن روزگار و موضع ایشان در برابر این اتفاقات را برای ما بازگو می کند. مواضعی که ما بسیار نیازمند الهام گیری از آنها در روزگار خود هستیم.

* نامه به مالک اشتر، حاوی عادلانه ترین مبانی فقه سیاسی

وی ادامه داد: امام علی(ع) نامه ای به مالک اشتر، والی خود بر مصر، نوشت و شیوه سیاست کشورداری و حکومت اسلامی و برخورد مناسب با مردم را در آن ترسیم کرد. این نامه در واقع قانون برپایی دولت وحدت اسلامی مورد نظر ما است. مجله حقوق عراق در شماره دوم خود در سال 1941م درباره این نامه نوشت: بدون تردید نامه امام علی(ع) به مالک اشتر از نفیس ترین اسناد تاریخی سرشار از مبانی حکومت و شیوه مدیریت و اصول قانونگذاری و اخلاق مسؤولان است. اگر تمدن یونان با قانون سولن به دنیای معاصر مباهات می کند و اگر تاریخ انگلیسی با منشور کبیر  به تمدن معاصر مباهات می کند و انقلاب فرانسه با اعلام حقوق بشر در تاریخ انقلاب ها می درخشد، برای مباهات به تمدن درخشان اسلامی همین بس که چهارده قرن پیش یک قانون حکومتداری جاودان براساس عادلانه ترین مبانی فقه سیاسی و قانونگذاری به نسل های بعد عرضه کرده است.

* جرج جرداق درباره نامه امام علی به مالک اشتر چه می گوید؟

توفیق علی وهبه افزود است: جورج جرداق متفکر مسیحی درباره این قانون علوی می گوید: در سند حقوق بشر سازمان ملل متحد هیچ قانونی وجود ندارد مگر اینکه نظیر آن در قانون علی بن ابی طالب وجود دارد و در سند سازمان ملل متحد کم و زیاد شده است. و این در حالی است که فاصله زمانی زیادی میان دو سند وجود دارد و سند سازمان ملل تولید عقل های فراوان بشری است ولی دومی از تولیدات فکری نابغه ای به نام علی بن ابی طالب است. و شاید تفاوت بزرگ این دو سند این باشد که سند سازمان ملل فقط نوشته شده و مفاد آن به ندرت اجرایی شده و جهان و جوامع بشری تفاوت زیادی میان مفاد آن و میان نظریات ماکیاولی یا منطق مصلحتگرا یا پراگماتیسمی می بینند که به کشورها این اجازه را می دهد که این حقوق را پایمال کنند و این در حالی است که علی با عدالت خود توانست قوانینی را که در آن روز وضع کرد عملی کند و سخن عجیبی بگوید که هیچ حاکمی جز او چنین سخنی نگفته که این چنین موجب تعجب همگان و منتقدان تاریخ و مورخان تاریخ امت ها باشد. او گفته: همه ملت ها از ظلم حاکمان شکایت می کنند ولی من از ظلم مردم شکایت می کنم، دیروز(قبل از حکومت) امیر بودم ولی امروز مأمور هستم. دیروز دیگران را نهی می کردم و امروز خود را.

* رابطه دو سویه وحدت و بیداری اسلامی

این اندیشمند مصری به تحولات چند دهه اخیر در منطقه و جهان اشاره و تصریح کرده است: موج بیداری که نشانه های آن در انقلاب های اسلامی پیدا شده، اگر قبل از وحدت باشد زمینه ساز وحدت است و اگر پس از وحدت باشد، موجب تقویت بیداری است و هردو به دور از خشونت و تعصب و طایفی گری هستند و امت را به دور از تندروی به تکامل و دین می رسانند تا در واقع بهترین امتی باشند که بشریت به خود دیده، همان طور که خدای سبحان آن را توصیف کرده: (کنتم خیر أمة أخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تؤمنون بالله)

وی با بیان اینکه بیداری اسلامی بر دو پایه قرآن و سنت استوار است گفت: بیداری اسلامی که اکنون مورد نظر و مطلوب است، یک بیداری عمومی در تمام زمینه های فکر و اراده و عمل و علم و تعلیم و اقتصاد و صنایع و کشاورزی و نظامی و ... است تا امت اسلام دوباره عظمت و اثربخشی خود را بازیابد و به نیرویی تاثیرگذار در سیاست بین الملل و روابط انسانی و تعامل با کشورهای کوچک و بزرگ تبدیل شود.

* نیازمند گسترش حماسه در رویارویی با مسایل سرنوشت ساز هستیم

توفیق علی وهبة تاکید کرده است: این موج بیداری که منجر به پیروزی امت در بسیاری از میادین شده، با رهبری مردان منحصر به فرد و بزرگی بوده که پرورده همین امت هستند و تعداد آنها بسیار است و امت از پرورش آنها در هر عصر و زمان ناتوان نیست. ما اکنون نیازمند گسترش حماسه در رویارویی با مسایل سرنوشت ساز امت و مواجهه با جریان های الحادی داخلی و خارجی و فرهنگ های وارداتی هستیم که از هر طرف به این امت حمله ور شده و آنها را حتی در خانه تهدید می کنند.