یک سال تحولات سوریه در حوزه امنیتی و سیاسی
ساعت ٥:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱۸   کلمات کلیدی:
خبرگزاری فارس: یک سال تحولات سوریه در حوزه امنیتی و سیاسیسوریه درحالی سال 2012 را پشت سرگذاشت که افق روشنی برای حل بحرانی که 21 ماه که توسط توطئه‌گران عربی و غربی در آن گرفتار آمده است، دیده نمی‌شود.
در این مدت تمام پیش‌بینی‌ها وتلاش‌ها برای سرنگونی نظام در سوریه و شخص «بشار اسد»، رئیس جمهوری این کشور که اعراب و غرب از آن به دلیل عدم همراهی‌اش با سیاست‌هایشان در پیش گرفته‌اند، نه تنها محقق نشد بلکه نظام سوریه همچنان بر موضع خود در قبال غرب و نیز مبارزه با تروریست ها محکم و استوار ایستاده و مقاومت می‌کند.

گاه‌شمار بحران سوریه در سال 2012 به شرح زیر است:

ژانویه:

- یکم: «علی الدقباسی»، رئیس پارلمان اتحادیه عرب از «نبیل العربی»، دبیرکل این اتحادیه خواستار خروج فوری ناظران عرب حاضر در سوریه می‌شود.

- دوم: «نبیل العربی»، دبیرکل این اتحادیه اعلام کرد که نظام سوریه تمام نیروهای خود را از مناطق غیرنظامی خارج، اما اعتراف کرد که شلیک آتش همچنان ادامه دارد که مهمترین دلیل آن وجود تک‌تیراندازان مستقر بر بام‌ ساختمان‌هاست.

- سوم: سانا از حمله تروریستی به لوله انتقال گاز شهر «الرستن» خبر می‌دهد که سوخت مورد نیاز برای دو ایستگاه تولید برق «الزارة» و «الزیزون» را تامین می‌کند.

- چهارم: هیئتی از ناظران اتحادیه عرب از برخی مناطق حمص و ریف دمشق و درعا دیدن می‌کنند تا از میزان پایبندی نظام سوریه به طرح اتحادیه عرب اطلاع حاصل کند.

- پنجم: «برهان غلیون»، رئیس کمیته موسوم به «شورای ملی معارضان سوریه» از کشورهای غربی درخواست ایجاد «منطقه امن» در خاک سوریه و ایجاد «منطقه ممنوع پرواز»‌ را می‌کند. این درحالی است که  شیخ «حمد بن جاسم آل ثانی»، نخست ‌وزیر و وزیر خارجه قطر از احتمال درخواست کمک فنی از سازمان ملل درباره فعالیت هیئت ناظران اتحادیه عرب در سوریه سخن می‌گوید.

- ششم: سانا اعلام کرد، انفجار انتحاری منطقه «المیدان» در دمشق 25 کشته و 46 زخمی برجای گذاشت.

- هشتم: بیانیه شورای وزارتی اتحادیه عرب درباره اوضاع جاری در سوریه به همکاری دمشق با اتحادیه و ناظران آن اذعان کرده و خواستار دادن فرصت بیشتر به ناظران اتحادیه عرب جهت ادامه ماموریت خود در سوریه میشود.

- نهم: جماعت اخوان المسلمین سوریه با انتشار بیانیه‌ای تحت عنوان «ناظران اتحادیه عرب برای ما اهمیتی ندارند» عملا به نقش این اتحادیه در حل بحران سوریه دهن کجی می‌کند تا روند خشونت‌ها و درگیری‌ها در سوریه همچنان ادامه یابد و طرح اتحادیه عرب برای حل بحران سوریه با شکست مواجه شود.

- دهم: «بشار اسد»، رئیس جمهوری سوریه در این روز سخنرانی کرده و وعده برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی جدید سوریه در ابتدای ماه مارس و سپس برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را می‌دهد و به شدت از اتحادیه عرب و رسانه‌های غربی به خاطر تلاش‌هایشان جهت متزلزل کردن ثبات و امنیت سوریه انتقاد می‌کند.

- یازدهم: سخنرانی بشار اسد در میدان «الأمویین» دمشق در جمع هواداران خود که اولین ظهور غافلگیرکننده وی از زمان آغاز بحران سوریه در مجامع عمومی تلقی می‌شود. وی در سخنانش گفت که «به آینده سوریه و حرکت رو به جلوی آن نگاه می‌کنیم و تلاش می‌کنیم، سوریه کشوری قدرتمند باشد و به همین منظور با تروریسم از یک سو مبارزه می‌کنیم و از سوی دیگر به اصلاحات می‌پردازیم»

- دوازدهم: شورای ملی معارضان سوریه از توافق خود با گروه تروریستی موسوم به «ارتش آزاد» سوریه جهت خدمت هرچه بهتر به انقلاب! خبر داد.

پانزدهم: رئیس جمهوری سوریه فرمان «عفو عمومی» درباره تمام افرادی که از مارس گذشته تا 15 ژانویه 2012 به اتهام دست داشتن در حوادث جاری در این کشور به شرط عدم آلوده شدن دست‌های آنها در کشتار افراد بی‌گناه را صادر می‌کند.

- شانزدهم: نبیل العربی در پاسخ ضمنی به برخی اظهارات مبنی بر ارسال نیروهای نظامی به سوریه؛ در سخنانی تاکید کرد که امکان اجرای سناریو «کوزوو» و «لیبی» در سوریه نیست.

- هفدهم: سوریه قاطعانه درخواست قطر مبنی بر اعزام نیروهای عربی را این کشور رد و آن را دخالت خارجی در امور خود می‌خواند.

- هجدهم: «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه اعلام کرد که مسکو با هرگونه حضور نیروهای خارجی در سوریه یا اعمال مجازات بر آن مخالف است.

- بیستم: مناطق مختلف سوریه شاهد برگزاری تظاهرات‌هایی از یک‌سو در حمایت از نظام اسد و از سوی دیگر در مخالفت با آن بود.

- بیست و یکم: درخواست شورای ملی معارضان سوریه از اتحادیه عرب برای تحویل پرونده سوریه به شورای امنیت.

- بیست و دوم: نشست وزارتی اتحادیه عرب از رئیس جمهوری سوریه می‌خواهد اختیارات خود را به معاون خود تفویض و دولت وحدت ملی را ظرف دو ماه تشکیل دهد. همچنین با اینکه اتحادیه عرب حضور ناظران خود در سوریه را برای مدت یک ماه دیگر تمدید کرد، اما عربستان نیروهای خود را از این هیئت خارج و از جامعه بین المللی خواست برای توقف خشونت‌ها در سوریه، دمشق را تحت فشار بگذارند.

- بیست و سوم: دمشق اعلام کرد که تمام تصمیمات اتخاذ شده خارج از طرح اتحادیه عرب را رد و آن را دخالت آشکار در امور خود تلقی می‌کند. از سوی دیگر «محمد الدابی»، رئیس هیئت ناظران اتحادیه عرب در گزارش خود تاکید کرد که سوریه از ابتدای اجرای طرح اتحادیه عرب تمام نیروها و تجهیزات نظامی سنگین خود را از شهرها و مناطق غیرنظامی این کشور خارج و این هیئت هیچ‌گونه بمبارانی توسط دمشق را مشاهده نکرده است.

- بیست و چهارم: دبیرخانه شورای همکاری خلیج فارس با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که به تبع عربستان سعودی، کشورهای عضو این شورا نیز نیروهای خود را از این هیئت ناظران اتحادیه عرب خارج می‌کنند.

در مقابل سوریه اعلام کرد که با تمدید مهلت حضور ناظران اتحادیه عرب در این کشور برای یک ماه دیگر موافقت می‌کند.

- بیست و ششم: مردم سوریه در اعتراض به طرح اتحادیه عرب برای حل بحران سوریه در مناطق مختلف تظاهرات کرده و آن را «طرحی توطئه‌گرانه» علیه کشور خود عنوان می‌کنند.

- بیست و هشتم: دبیرکل اتحادیه عرب از توقف فوری ماموریت ناظران این اتحادیه به بهانه روی آوردن دمشق به گزینه امنیتی و افرایش قربانیان خبر می‌دهد.

فوریه

- دوم: اصلاح طرح اتحادیه عرب و اروپا که مقرر بود به شورای امنیت ارائه شود. این تعدیل لغو ممنوعیت ارسال سلاح به سوریه [معارضان مسلح]،‌ تاکید بر حل مسالمت‌آمیز بحران! بدون دخالت نظامی خارجی و گفت‌وگوی مسکو با معارضان و نظام سوریه را شامل می‌شد.

- چهارم: روسیه و چین برای چهارمین بار از حق وتوی خود در شورای امنیت جهت مقابله با صدور قطعنامه‌ای در محکومیت سوریه استفاده کردند.

معارضان مسلح سوری با گلوله‌باران منطقه «الخالدیه» از توابع حمص در غرب سوریه 330 شهروند سوری را قتل عام کردند و 500 نفر نیز در جریان این کشتار زخمی شدند.

رسانه‌های عربی و غربی تلاش بسیار کردند که مسئولیت این کشتار را متوجه ارتش سوریه کنند، در حالی‌که عامل ارتکاب این جنایت گروه ترویستی «الفاروق» بود که در بیشتر مناطق حمص نفوذ داشتند. همچنین تصاویر منتشر شده از این کشتار نشان می‌دهد که 30 نفر از قربانیان نظامیانی بودند که یک روز پیش از کشتار ربوده شده بودند و 150 نفر نیز از غیر نظامیانی بودند که گروه‌‌های تروریستی در چند زمان مختلف آنان را ربودند.

- ششم: آمریکا تعطیلی سفارت خود در دمشق را اعلام کرد.

- هفتم: کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس سفرای خود در دمشق را فراخوانده و خواستار بازگشت سفرای سوریه به دمشق می‌شوند.

- دهم: ارتش آزاد سوریه مسئولیت حمله به دو مقر امنیتی در شهر حلب را برعهده گرفتند.

- یازدهم: روسیه و چین با پیش‌نویس طرح عربستان سعودی در شورای امنیت مخالفت و آن را وتو می‌کند.

- دوازدهم: «محمد الدابی»، رئیس هئیت ناظران اتحادیه عرب در سوریه از سمت خود استعفا می‌دهد.

- پانزدهم: رئیس جمهوری سوریه روز 26 فوریه را به عنوان زمان برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی جدید سوریه اعلام می‌کند که بر اصل کثرت‌گرایی سیاسی در این کشور تاکید می‌کند.

- شانزدهم: مجمع عمومی سازمان ملل با موافقت 137 رای مثبت 13 رای مخالف و 17 رای ممتنع قطعنامه توقف فوری خشونت‌ها در سوریه را صادر کرد و خواستار توقف آن توسط دمشق شد. کشورهای روسیه، چین، ایران، ونزویلا ، کره شمالی ، نیکاراگوا ،بولیوی ، اکوادور ، بلاروس ، زیمبابوه و کوبا بودند.

- بیست و ششم: آغاز همه‌پرسی قانون اساسی جدید سوریه که دوره ریاست جمهوری در این قانون هفت سال و برای دوبار ذکر شده است.

- بیست و هفتم: «محمد ابراهیم الشعار»، وزیر داخلی سوریه نتیجه همه‌پرسی قانون اساسی جدید سوریه را که به موافقت 89.4 درصد سوری‌ها رسید، اعلام کرد.

در این روز همچنین اتحادیه اروپا مجازات‌های جدیدی را علیه سوریه اعمال کرد که بانک مرکزی و برخی از وزرای آن را هدف قرار می‌داد تا به این ترتیب نظام سوریه بیش از پیش تحت فشار بگذارد.

غیر از آن در این روز جنایت کشتار منطقه «بابا عمرو» در غرب سوریه رخ داد که در جریان آن 64 جوان سوری در معرض قتل عام و کشتار با سلاح سرد قرار گرفته و سر بریده شدند. بسان کشتارهای پیشین در این کشتار نیز تلاش شد، ارتش سوریه عامل این جنایت معرفی شود.

- بیست و هشتم: بشار اسد دستور انتشار قانون اساسی جدید سوریه در روزنامه رسمی را صادر کرد.

مارس

- یکم: انگلیس هیئت دیپلماتیک خود در سوریه را به لندن فراخواند. منطقه بابا عمرو در شهر حمص هم از وجود تروریست‌های مسلح پاکسازی شد.

- هفتم: «والری آموس»، کمیساریایی عالی سازمان ملل در امور بشردوستانه از منطقه بابا عمرو در حمص دیدن کرد.

در این روز همچنین در جریان درگیری نیروهای ارتش سوریه با تروریست‌های مسلح در منطقه «اللطامنه»، در ریف حماه در غرب سوریه برای پاکسازی این منطقه از وجود این تروریست‌ها ، هنگام عقب‌نشینی تروریست‌ها مرتکب کشتار فجیعی شدند که در جریان آن 70 شهروند سوری به قتل رسیدند.

میان قربانیان این قتل عام 5 خانواده کامل سوری دیده می‌شوند که اعضای آنها با ضربات چاقو به قتل رسیده‌اند.

- دوازدهم: گروه‌های مسلح تروریستی اقدام به قتل عام ده‌ها شهروند سوری در منطقه «کرم الزیتون» و «العدویه» در شهر حمص در غرب سوریه کردند که اکثر آنها را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند. شورای ملی انقلاب سوریه تلاش زیادی کرد تا این کشتار را به نیروهای امنیتی و نظامی سوریه منتسب کند، اما شواهد امر خلاف این ادعا را ثابت می‌کرد. در این کشتار 87 نفر از شهروندان سوری قربانی شدند که اکثر آنها را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند.

- سیزدهم: رئیس جمهوری سوریه هفت می را زمان برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور اعلام کرد.

- پانزدهم: دبیرکل اتحادیه عرب اعلام کرد که اعضای این اتحادیه سفرای خود در سوریه را به کشورهایشان فرا می‌خوانند.

- هفدهم: کشته شدن 27 نفر و زخمی شدن 100 نفر دیگر در دو انفجار تروریستی عناصر القاعده در دمشق

- بیست و یکم: صدور اعلامیه شورای امنیت مبنی بر حمایت از تلاش‌های «کوفی عنان»، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه برای حل بحران این کشور و درخواست از معارضان و دمشق جهت اجرای طرح وی

- بیست و چهارم: «ریاض الاسعد»،‌ فرمانده ارتش آزاد سوریه از تشکیل کمیته موسوم به «شورای نظامی» خبر داد که سرکردگان معارضان مسلح از جمله «مصطفی الشیخ» را در خود جا می‌داد.

بیست و پنجم: جماعت اخوان المسلمین سوریه در بیانیه‌ای طرح سیاسی خود برای سوریه را اعلام کردند که تشکیل دولت مدرن متکی برپایه قانون اساسی مدنی و دولت دمکرات تکثرا برپایه مساوات بین تمام شهروندان را دربرمی‌گرفت.

- بیست و هفتم: دیدار بشار اسد از منطقه بابا عمرو در حمص.

آوریل

- یکم: نشست کشورهای موسوم به «دوستان سوریه»،‌ اما در واقع دشمنان سوریه در استانبول و اعلام اینکه شورای ملی معارضان نماینده مردم سوریه است.

- دوم: کوفی عنان 10 آوریل را آخرین مهلت برای اجرای طرح خود اعلام کرد. سفیر سوریه در سازمان ملل با اعلام پذیرش این مدت زمانی از کوفی عنان خواست معارضان نیز به آن پایبند باشند و در این خصوص 48 ساعت فرصت به آنها داده شد.

- دهم: سناتور «جان مک‌کین» اعلام کرد که طرح عنان جایی برای موفقیت در سوریه ندارد.

- یازدهم: وزارت دفاع سوریه در اجرای طرح کوفی عنان اعلام کرد که تمام اقدامات نظامی خود را متوقف می‌کند،‌ اما آماده است که به هر تعرضی پاسخ دهد.

- دوازدهم: وزارت کشور سوریه ساعاتی پس از اعلام آتش‌بس از پناهجویان این کشور خواست به کشور و خانه‌های خود بازگردند.

- چهاردهم: شورای امنیت طرح ارسال ناظران بین المللی به سوریه جهت نظارت بر آتش بس را تصویب کرد.

- شانزدهم: اولین گروه از هیئت ناظران بین المللی پس از ورود به سوریه از مناطق خارج پایتخت دیدن کرد.

- نوزدهم: دستیابی سازمان ملل و سوریه به توافقی در خصوص چارچوب‌های کلی انتشار و استقرار هیئت ناظران بین المللی در این کشور.

- بیست و یکم: تصویب قطعنامه‌ای در شورای امنیت جهت ارسال 300 ناظر بین المللی به سوریه.

- بیست و چهارم: کشته شدن سه افسر ارتش سوریه و سه نفر دیگر در یک انفجار تروریستی در دمشق.

اوت

- یکم: آمریکا تحریم‌های تازه‌ای را علیه ایران و سوریه اعمال کرد.

- هفتم: برگزاری انتخابات پارلمانی سوریه با مشارکت 7 هزار نامزد.

- هشتم: کوفی عنان گزارش خود درباره اوضاع جاری در سوریه را به شورای امنیت سازمان ملل ارائه داد. وی در این گزارش از کاهش اقدامات و تحرکات نظامی خبر داد.

- چهاردهم: وزرای خارجه اتحادیه عرب دور جدیدی از تحریم‌ها را علیه سوریه اعمال کردند.

- پانزدهم: «برهان غلیون»، به ریاست کمیته موسوم به ائتلاف معارضان سوریه انتخاب شد. این درحالی است که هیئت ناظران سازمان ملل در منطقه «خان شیخون» توسط تروریست‌های مسلح مورد حمله قرار گرفت اما به افراد آن آسیبی نرسید.

- هفدهم: غلیون اعلام کرد، به محض انتخاب جانشینی برای وی از ریاست شورای ملی معارضان سوریه کناره‌گیری می‌کند.

- بیست و سوم: کمیته اجرایی شورای ملی معارضان سوریه با استعفای برهان غلیون از سمت ریاست این شورا موافقت کرد.

- بیست و چهارم: پارلمان جدید سوریه در اولین جلسه خود «محمد جهاد اللحام» را به عنوان رئیس پارلمان جدید سوریه انتخاب کرد.

- بیست و پنجم: وقوع کشتار «الحوله»، در شمال شهر حمص و مابین حمص و حماه در غرب سوریه. در جریان کشتار الحوله دست‌کم 108 نفر از مردم این روستا به قتل رسیدند و در میان کشته‌شدگان 49 کودک و 34 زن مشاهده می‌شدند که با شلیک گلوله از فاصله نزدیک و یا ضربات چاقو کشته و بسیاری نیز با وضع فجیعی سر بریده شده بودند. عاملان این جنایت مزدوران تونسی، لیبیایی، قطری، عربستانی و حتی از دیگر کشورهای آسیایی بودند که با پول‌های قطری و سعودی جهاد فی سبیل‌الله اینگونه به مقابله با نظام سوریه آمده بودند.

ژوئن

- سوم: سخنرانی رئیس جمهوری سوریه در پارلمان جدید سوریه. اسد در سخنرانی خود تاکید کرد که سوریه با توطئه‌‌هایی جهت تضعیف آن مواجه است، اما در روند اصلاحی خود پابرجاست. رئیس جمهوری سوریه همچنین به خطر تروریسم در سوریه اشاره کرد که هر روز در حال افزایش است، اما با آن مقابله می‌کند. وی درباره کشتار الحوله نیز گفت که این کشتار چنان فجیع است که در وصف نمی‌گنجد و هرگونه ادعا مبنی بر اینکه ارتش سوریه در آن دست داشته است را رد کرد.

- ششم: رئیس جمهوری سوریه «ریاض حجاب»، وزیر وقت کشاوزری این کشور را مامور تشکیل کابینه جدید به جای «عادل سفر» کرد.

در این روز کشتار مزرعه «القُبیر» در روستای «معرزاف» در ریف حماه در غرب سوریه تنها به فاصله 13 روز از کشتار الحوله روی داد.

شمار قربانیان این کشتار که یا ذبح شده یا به آتش کشیده شده بودند، بنابر اعلام پایگاه‌های خبری 78 نفر بودند که بیش از 35 نفر آنها فقط از یک خاندان سوری بودند. در میان قربانیان این کشتار 9 کودک و زن نیز دیده می‌شدند.

- نهم: روسیه خواستار تشکیل نشستی بین المللی درباره سوریه با مشارکت ایران می‌شود و بار دیگر بر مخالفت با استفاده از هرگونه گزینه نظامی و یا زور توسط سازمان ملل علیه سوریه مخالفت می‌کند.

از سوی دیگر شورای ملی معارضان سوریه «عبد الباسط سیدا»، کرد معارض سوری را در نشست خود در استانبول به سمت رئیس این شورا انتخاب می‌کنند.

- یازدهم: سیدا خواستار کناره‌گیری رئیس جمهوری سوریه از قدرت و تفویض اختیارات خود به «فاروق الشرع»، معاون خود می‌شود.

- سیزدهم: وزیر خارجه روسیه که در تهران به سرمی‌برد، آمریکا را عامل حمایت نظامی از معارضان سوری دانست.

- شانزدهم: ژنرال رابرت مود با بیان اینکه دو طرف درگیر در سوریه تمایلی به حل بحران این کشور به صورت مسالمت‌آمیز ندارند، فعالیت هیئت ناظران بین المللی را در سوریه به حالت تعلیق درآورد.

- بیست و دوم: دیدار کوفی عنان با رابرت مود در ژنو و اعتراف عنان به نبود توافق بین المللی در خصوص حل مسالمت‌آمیز بحران سوریه. عنان در این دیدار تاکید کرد که ایران باید یکی از طرف‌های حاضر در مذاکرات برای حل بحران سوریه باشد.

در این روز همچنین پدافند هوایی ارتش سوریه در شهر لاذقیه دو فروند جنگنده ترکیه که به حریم هوایی سوریه تجاوز کرده بودند، را سرنگون کرد.

- بیست و سوم: اعلام تشکیل دولت ریاض حجاب. ولید المعلم در سمت وزیر خارجه، عماد داوود راجحه در سمت وزیر دفاع و محمد ابراهیم الشعار در سمت وزیر کشور ابقا شدند.

- بیست و ششم: سخنرانی رئیس جمهوری سوریه در جمع اعضای کابینه جدید سوریه. اسد در سخنان خود تاکید کرد که سوریه در معنای واقعی در وضعیت جنگ به سرمی‌برند.

- بیست و هفتم: حمله تروریستی به شبکه «الاخباریه» سوریه در ریف دمشق و کشته شدن 7 نفر که سه نفر از آنها خبرنگار و 4 نفر دیگر کارمندان این شبکه بودند.

- سی‌ام: نشست وزاری خارجه پنج کشور عضو دائم شورای امنیت در کنار وزرای خارجه ترکیه و کویت و قطر به همراه کوفی عنان در ژنو برای وضع استراتژی مشترک جهت پایان دادن به بحران سوریه.

در این نشست توافق شد که عملیات انتقال قدرت در سوریه توسط خود سوری‌ها انجام و دولت وحدت ملی در این کشور تشکیل شود.

جولای

- دوم: برگزاری نشست معارضان سوریه در قاهره تحت نظارت اتحادیه عرب با هدف متحد و یکپارچه کردن صفوف و دیدگاه‌ها و مواضع معارضان.

- چهارم: استقبال سوریه از بیانیه ژنو مبنی بر دستیابی به راه‌حلی سیاسی برای بحران این کشور و اعلام حمایت از طرح کوفی عنان.

در این روز «مناف طلاس» که فرماندهی گارد ریاست جمهوری سوریه را برعهده داشت و از هم‌پیمانان بشار اسد به شمار می‌آمد،‌ از نظام جدا شده و به ترکیه گریخت.

- ششم: نشست دوستان [دشمنان] سوریه از شورای امنیت خواستار صدور قطعنامه‌ای فوری تحت بند هفتم سازمان ملل مبنی بر لزوم برکناری بشار اسد از قدرت شد.

- هشتم: رسیدن کوفی عنان به دمشق یک روز پس از اعتراف به اینکه طرح وی برای حل بحران سوریه به نتیجه نرسیده است.

- نهم: دیدار اسد با عنان در دمشق و تاکید وی بر طرح مناسب و خوب عنان و در عین حال عدم تمایل برخی کشورها به موفقیت این طرح با ادامه حمایت‌های مالی و نظامی و سیاسی از تروریست‌ها.

- سیزدهم: نیروهای امنیتی و ارتش سوریه پس از درخواست اهالی منطقه «التریمسه» در ریف ‌حماه در غرب سوریه برای خلاص کردن آنان از شر گروه‌های مسلح تروریستی، تروریست‌ها را سرکوب می‌کنند.

تروریست‌ها در حملات مکرر خود به التریسمه 50 نفر از اهالی این منطقه را قتل عام کرده بودند، به همین منظور ارتش پس از اعزام به منطقه وارد عمل می‌شود و پس کشتن ده‌ها تروریست، حدود 40 نفر از آنها را دستگیر می‌کند.

تروریست‌ها که خود را در تنگنا می‌بینند، برای گرفتن انتقام نزدیک به 60 نفر از اهالی منطقه را قتل عام می‌کنند، در حالی‌که آنها پیشتر شمار دیگری از اهالی این روستا را از خانه‌هایشان آواره کرده و چندین خانه را هم با بسته‌های انفجاری بر سر اهالی آن منفجر می‌کنند.

در مقابل، رسانه‌های حامی تروریست‌های سوریه مانند رویترز و الجزیره جنایت صورت گرفته در این روستا را به ارتش سوریه منسوب کرده و با جمع بستن تعداد کشته‌های تروریست‌ها با 50 نفری که از اهالی تریسمه کشته شده بودند، ادعا می‌کردند که ارتش سوریه 200 نفر را از اهالی این منطقه را قتل عام کرده است.

- چهاردهم: ورود ناظران بین المللی به روستای التریمسه جهت تحقیق در کشتار روی داده در آن.

- هفدهم: ارتش آزاد سوریه و گروه‌های تروریستی وابسته به آن در بیانیه‌ای اعلام کردند که عملیات‌های تروریستی تحت عنوان «آتشفشان دمشق و زلزله سوریه» را در تمام شهرها و مناطق این کشور آغاز کرده‌اند که هدف آن تخریب راه‌های ارتباطی جهت جلوگیری از رسیدن کمک‌های مورد نیاز مردم است.

- هجدهم: ترور «داوود راجحه»، وزیر دفاع و «آصف شوکت»، نایب رئیس ستاد مشترک ارتش و «حسن ترکمانی»، رئیس ستاد بحران سوریه در عملیات بمبگذاری در مقر امنیت ملی سوریه در مرکز دمشق. ارتش آزاد مسئولیت این عملیات تروریستی را برعهده گرفت.

«فهد جاسم الفریج» به عنوان جانشین راجحه به سمت وزیری دفاع سوریه منصوب شد.

- نوزدهم: وتو طرح پیشنهادی انگلیس به شورای امنیت برای اجرای تحریم‌های جدید علیه مقامات سوری و منع صدور سلاح به این کشور توسط چین و روسیه.

- بیستم: موافقت شورای امنیت با طرح انگلیس مبنی بر تمدید حضور ناظران بین المللی در سوریه برای یک ماه دیگر. از سوی دیگر دمشق فوت «هشام اختیار»، رئیس دفتر امنیت ملی سوریه براثر شدت جراحات وارده در انفجار مقر امنیت ملی این کشور را اعلام کرد.

- بیست و سوم: «جهاد مقدسی»، سخنگوی وزارت خارجه سوریه اعلام کرد که کشور متبوعش از هیچ نوع سلاح شیمیایی علیه شهروندانش طی بحران این کشور استفاده نمی‌کند، مگر اینکه در معرض حمله خارجی قرار گیرد.

- بیست و چهارم: «علی مملوک» به سمت رئیس دستگاه امنیت ملی سوریه منصوب شد.

- سی و یکم: معارضان سوری در قاهره، پایتخت دمشق تشکیل کمیته موسوم به «مجلس امنای انقلاب سوریه» را اعلام و «هیثم المالح»، معارض سوری را به تشکیل دولت انتقالی در سوریه موظف کردند.

آگوست

- دوم: -کوفی عنان که به عنوان فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه انتخاب شده بود، در این روز از سمت خود کناره‌گیری کرد. وی درصدد بود تا طرح صلح خود برای حل بحران سوریه را پیش ببرد، امری که با موفقیت همراه نشد

- سوم: قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل در اجرای عملیات انتقال سیاسی در سوریه.

- چهارم: بمبگذاری تررویستی در ساختمان رادیو و تلویزیون سوریه در حلب.

- ششم: اعلام جدایی ریاض حجاب از نظام سوریه پس از کمتر از دو ماه انتصاب به سمت نخست وزیری این کشور. اسد طی فرمانی «عمر ابراهیم غلاونجی» را به صورت موقت جایگزین حجاب کرد.

- هفتم: دیدار «سعید جلیلی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی با بشار اسد و تاکید بر حمایت ایران از محور مقاومت که سوریه یکی از ارکان اصلی آن است. جلیلی همچنین گفت که هدف تنها سوریه نیست، بلکه محور مقاومت است.

- هشتم: ورود ریاض حجاب به اردن و پاکسازی منطقه «صلاح الدین» حلب از وجود تروریست‌های مسلح.

- نهم: اسد «وائل الحلقی» از اهالی اهل سنت درعا را به سمت نخست وزیری سوریه به جای حجاب منصوب کرد.

- دهم: «اخضر ابراهیمی» که جای کوفی عنان به عنوان فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه انتخاب شده بود، از اعضای شورای امنیت خواست موضع یکپارچه‌ای را در قبال بحران سوریه اتخاذ کنند.

- یازدهم: وائل الحلقی در برابر اسد سوگند یاد کرد.

- چهاردهم: تعلیق عضویت سوریه در سازمان همکاری اسلامی.

- پانزدهم: بمبگذاری تروریستی در مقر ستاد مشترک ارتش سوریه در دمشق.

- شانزدهم: نماینده فرانسه در شورای امنیت اعلام کرد که این شورا تصمیم به پایان دادن به ماموریت ناظران بین المللی از 19 آگوست گرفته است.

- هفدهم: سازمان ملل به طور رسمی اخضر ابراهیمی را به عنوان جانشین کوفی عنان انتخاب کرد که از سمت خود استعفا کرده بود.

- هیجدهم: فاروق الشرع خبرهای منتشره درباره جداییش از نظام سوریه را تکذیب و تاکید کرد که به وظایف خود ادامه خواهد داد و لحظه‌ای به ترک سوریه فکر نخواهد کرد.

- بیست و دوم: دیدار سران قطر و فرانسه در پاریس و اعلام هماهنگ کردن تلاش‌هایشان برای انتقال سیاسی در سوریه در سریع‌ترین وقت ممکن و به شکل سازمان یافته.

- بیست و ششم: اسد تاکید کرد توطئه‌‌ای که هم اکنون در سوریه در حال اجراست تنها این کشور را هدف قرار نداده، بلکه هدف آن تمام منطقه است. این درحالی است که تهران نیز آمادگی خود برای انجام گفت‌وگو و مذاکره با معارضان و نظام سوریه را اعلام کرد.

پس از اینکه ارتش سوریه موفق شد، بار دیگر بر شهر 200 هزار نفری «داریا» در نزدیکی دمشق، پایتخت این کشور مسلط شود و کنترل آن را به دست گیرد، خبرهایی مبنی بر کشف اجساد بیش از 300 نفر از قربانیان یک قتل عام منتشر شد.

دولت سوریه و مخالفین یکدیگر را به ارتکاب این جنایت متهم کردند، اما زمان ارتکاب این جنایت، عده زیادی را به تردید و تامل وا داشت. ابتدا مخالفین ویدئویی را منتشر کردند که در آن اجساد حدود 150 نفر از قربانیان در مسجد «ابوسلیمان الدرانی» شهر داریا نشان داده می‌شد. آنچه که باعث ایجاد تردید درباره ادعای ارتکاب این جنایت توسط نیروهای دولتی سوری می‌شد، آن بود که اطراف اجساد قربانیان خون آلود نبود، بنابراین اجساد قربانیان که از فاصله نزدیک و با گلوله کشته شده‌اند، از جاهای دیگر جمع‌آوری و در مسجد در کنار یکدیگر قرار داده شده بودند و این بدان معناست که قتل قربانیان مربوط به قبل از تسلط ارتش بر شهر است.

- بیست و هفتم: یافتن 14 جسد دیگر در داریا و درخواست دبیرکل سازمان ملل برای انجام تحقیق مستقل در کشتار داریا.

- بیست و نهم: گفت‌وگوی اسد با شبکه تلویزیونی سوری «دنیا» و تاکید بر اینکه سوریه با جنگی منطقه‌ای و بین المللی مواجه است و ممکن نیست که دمشق اجازه دهد که منطقه حائل در خاک کشور تشکیل شود.

- سی و یکم: دیدار بان کی‌مون با نخست وزیر سوریه و وزیر خارجه این کشور و تاکید بر توقف تمام اشکال خشونت در سوریه.

سپتامبر

- یکم: ابراهیمی به طور رسمی به عنوان نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه وظایف محوله به خود را دریافت کرد.

- پنجم: قطع پخش شبکه‌های تلویزیونی سوریه از ماهواره نایل ست که با انتقاد شدید دمشق مبنی بر زیر پا گذاشتن اصل آزادی بیان و رسانه‌ها مواجه شد.

- ششم: وزارت خارجه سوریه اظهارات «محمد مرسی»،‌ رئیس جمهوری مصر درباره بحران سوریه را محکوم و آن را دخالت آشکار در امور داخلی سوریه بیان کرد.

- هشتم: توافق اتحادیه اروپا جهت تشدید تحریم‌ها علیه سوریه.

- سیزدهم: دیدار ابراهیمی با «فیصل المقداد»، معاون وزیر خارجه سوریه.

- چهاردهم: دیدار ابراهیمی با شماری از معارضان سوری در کمیته هماهنگی و تاکید «حسن عبد العظیم»، هماهنگ کننده هیئت بر حمایت از ماموریت ابراهیمی و دستیابی به راه‌حل عربی، منطقه‌ای و بین المللی برای حل بحران سوریه با مشارکت تمام طرف‌های تاثیرگذار در آن.

- پانزدهم: دیدار ابراهیمی با اسد و تاکید بر اینکه بحران سوریه هر روز بیش از گذشته در حال تشدید است و خطری برای مردم سوریه و منطقه و جهان تشکیل می‌دهد.

- هجدهم: دیدار ابراهیمی از اردوگاه پناهندگان سوری در «الزعتری» در شمال اردن و تاکید بر وخامت اوضاع در سوریه.

پیشنهاد ایران در نشست کمیته چهار جانبه در قاهره جهت ارسال ناظرانی مشترک توسط مصر و عربستان و ایران و ترکیه به سوریه برای توقف خشونت‌ها.

- نوزدهم: اسد پس از دیدار با «علی اکبر صالحی»، وزیر خارجه ایران در سخنانی تاکید کرد که نبرد کنونی تنها سوریه را هدف قرار نداده، بلکه محور مقاومت را هدف قرار داده است.

- بیست و دوم: ارتش آزاد سوریه اعلام می‌کند که مقر خود از خاک ترکیه را به سوریه منتقل می‌کند.

- بیست و سوم: نشست سران معارض داخلی سوریه و اعلام تلاش برای بنای دولتی دمکراتیک و مدنی در سوریه از طرق مسالمت آمیز به عنوان مهمترین استراتژی و سودمندترین آن برای تحقق اهداف انقلاب.

- بیست و چهارم: سخنرانی ابراهیمی در شورای امنیت سازمان ملل و ارائه آخرین وضعیت بحران سوریه و تاکید بر اینکه اصلاحات در این کشور کافی نیست و باید دست به تغییر زد.

- بیست و ششم: انفجار تروریستی در مقر فرماندهی ستاد مشترک ارتش در میدان الأمویین در مرکز دمشق. ارتش آزاد سوریه مسئولیت این دو انفجار را برعهده گرفت.

- سی ام: حمله گروه‌های تروریستی در اولین ساعات بامداد به روستای «الحیدریه»، در جنوب غربی حمص و از توابع ریف القصیر که در جریان آن تروریست‌های مسلح 17 نفر از اهالی این روستا را قتل عام و ده‌ها نفر دیگر را زخمی کرده و 7 نفر از آنها را ربودند. این در حالی است که جمعیت این روستا بیش از 300 نفر نیست.

اکتبر

- پنجم: سقوط چند قبضه خمپاره به روستای «آقجه قلعة» در مرزهای ترکیه و آغاز تنش مرزی بین آنکارا – دمشق.

- یازدهم: انفجار تروریستی در ساختمان دادگاه نظامی سوریه در نزدیکی وزارت آموزش عالی این کشور در منطقه «المزه» دمشق. در این روز همچنین ترکیه یک فروند هواپیمای مسافربری سوریه را به دلیل سوء ظن به حمل تسلیحات نظامی در فرودگاه آنکارا مجبور به فرود اجباری کرد.

- دوازهم: تروریست‌های مسلح در شهر «حلب»، در شمال سوریه و به طور مشخص در منطقه استراتژیک و نظامی «هنانو» اقدام به اعدام میدانی 20 نظامی سوری مستقر در این منطقه نظامی می‌کنند.

خبرگزاری فرانسه نیز اعتراف کرد که افراد مسلح مخالف دولت سوریه 20 نظامی سوری را پس از ربودن در شهر حلب اعدام کردند.

- چهاردهم: «احمد داود اوغلو»، وزیر خارجه ترکیه پس از واداشتن هواپیمای سوری جهت فرود آمدن در فرودگاه آنکارا و تفتیش آن به بهانه حمل سلاح برای نظام سوریه و تعلیق پروازهای دمشق توسط سوریه، اعلام کرد که آسمان خود را به روی پروازهای سوریه می‌بندد.

- هفدهم: هشدار ابراهیمی نسبت به اینکه تداوم بحران سوریه کشورهای همجوار آن را نیز درگیر خود خواهد کرد. وی همچنین طرح آتش‌بس عید قربان بین طرف‌های درگیر در سوریه را ارائه داد.

- بیستم: دیدار ابراهیمی با وزیر خارجه سوریه و اعلام حمایت دمشق از ماموریت ابراهیمی.

- بیست و یکم: دیدار ابراهیمی با اسد و تاکید رئیس جمهوری سوریه بر اینکه دمشق از هر اقدام یا طرح سیاسی که مبتنی بر اصل توقف عملیات‌های تروریستی و حمایت نظامی از معارضان حمایت خواهد کرد.

- بیست و دوم: شبکه ماهواره‌ای «یوتل ست» پخش برنامه‌های شبکه‌های تلویزیونی سوریه را از این ماهواره قطع کرد.

- بیست و سوم: صدور دومین عفو عمومی بشار اسد.

- بیست و چهارم: اعلام موافقت سوریه با طرح آتش‌بس عید قربان ابراهیمی.

- بیست و هشتم: دمشق از نقض آتش‌بس عید قربان توسط ارتش آزاد خبر داد.

نوامبر

- دوم: حمله تروریست‌های مسلح به سه گذرگاه نظامی در استان «ادلب»، در شمال سوریه که در جریان آن  28 سرباز ارتش این کشور قتل عام شدند. شیوه کشتار و قتل عام این سربازان سوری به اندازه‌ای دلخراش بود که دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد پس از مشاهده فیلم این توسط گروه‌های تروریستی سوری آن را جنایت جنگی خواند.

در این فیلم نشان داده شده است که چگونه این سربازان پس از مورد ضرب و شتم شدید قرار گرفتن به گلوله بسته شده و قتل عام می‌شوند.

صحنه‌های موجود در این فیلم چنان تاثر انگیز بودند که حتی «بی بی سی» را هم به نشان دادن واکنش مجبور کردند. این شبکه در گزارشی تحت عنوان «شبه نظامیان مخالف حکومت سوریه به قتل اسیران جنگی متهم هستند» به نقل از «آن هاریسون»، مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقا سازمان عفو بین الملل اعلام کرد: «این فیلم تکان دهنده می‌تواند شاهدی بالقوه بر ارتکاب جنایت جنگی توسط گروه‌های مسلح در سوریه باشد و این نشان می‌‌دهد که این گروه به طور کامل به قوانین بشردوستانه بین المللی بی‌اعتنا هستند».

در این روز جنایت دیگری نیز در سوریه رخ می‌دهد، اما این بار قربانیان 70 شهروند سوری هستند. در این جنایت تروریست‌های وابسته به سازمان القاعده در سوریه در «ادلب» در شمال سوریه و در محله «الطارمة» در نزدیکی قلعه باستانی «حارم» 70 غیر نظامی را قتل عام می‌کنند که اغلب آنان را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند.

شاهدان عینی در این‌باره توضیح دادند که مخالفان مسلح پس از ورود به محله حارم وارد منازل مسکونی اهالی منطقه شدند و مردم را به رگبار بستند تا در پوشش رسانه‌‌ای این اقدامات را به ارتش سوریه نسبت دهند.

- چهارم: نشست معارضان سوری در دوحه جهت تجدید نظر در ساختار شورای ملی و یکپارچه کردن تلاش‌های معارضان و گفت‌وگو برای تشکیل دولت در تبعید سوریه.

در 4 نوامبر و تنها به فاصله دو روز از قتل عام اهالی منطقه «حارم» در «ادلب» در شمال سوریه توسط عناصر سازمان تروریستی القاعده در سوریه، این شهر بار دیگر شاهد قتل عامی دیگر بود.

این بار گروه تروریستی موسوم به «ارتش آزاد» سوریه اقدام به قتل عام 60 شهروند سوری بی‌دفاع از اهالی منطقه حارم در ادلب  کرد که در بین آنها 10 کودک و 10 زن مشاهده می‌شدند. همانطور که گفته شد، این اولین جنایت قتل عام عناصر در منطقه حارم نبود، بلکه این منطقه چندین بار شاهد قتل عام اهالی خود به دست تروریست‌های مسلح بود.

شهر حارم از جمله شهرهای سوریه است که اهالی آن به وفاداریشان به نظام سوریه معروف هستند و به همین دلیل همواره در معرض محاصره و قتل عام گروه‌های تروریستی قرار دارد و تروریست‌های مسلح با بستن تمام راه‌های منتهی به این منطقه از رسیدن هرگونه کمک و مواد غذایی اساسی به اهالی آن جلوگیری می‌کنند.

- نهم: دبیرخانه شورای ملی معارضان سوریه «جرج صبرا» را به عنوان رئیس این شورا در دوحه قطر انتخاب کرد.

- یازدهم: نشست معارضان سوری در دوحه و تشکیل کمیته موسوم به «ائتلاف ملی معارضان سوریه» با هدف یکپارچه کردن گروه‌های معارض سوری جهت براندازی نظام در سوریه. این ائتلاف «معز الخطیب»، معارض سوری را به ریاست ائتلاف و «ریاض سیف» و «سهیر الأتاسی» را به عنوان دو معاون خود برگزید.

این درحالی است که نظامیان ارتش رژیم صهیونیستی مستقر در بلندی‌های جولان موشکی را به اراضی سوریه شلیک کردند.

- دوازدهم: اتحادیه عرب ائتلاف ملی معارضان سوریه را به رسمیت شناخت و از آن خواست به عنوان عضو ناظر به جای سوریه در نشست‌های این اتحادیه حضور یابد.

- سیزدهم: فرانسه و آمریکا ائتلاف ملی معارضان سوریه را به رسمیت شناخت.

- پانزدهم: ترکیه ائتلاف ملی معارضان سوریه را به رسمیت شناخت.

- هجدهم: نشست معارضان سوری در تهران با حضور 200 نماینده از معارضان سوریه.

- نوزدهم: توافق وزرای خارجه اتحادیه اروپا در نشست خود در بروکسل جهت به رسمیت شناختن ائتلاف ملی معارضان سوریه. در همان زمان «جبهه یاری اهل شام»، شاخه القاعده در سوریه و گروه تروریستی «گردان التوحید» از مهمترین گروه‌های مسلح معارض سوری ائتلاف ملی معارضان سوریه را به رسمیت نشناخته و آن را توطئه کشورهای غربی دانسته و در مقابل بر تاسیس امارت اسلامی در سوریه تاکید کردند.

- بیستم: ناتو اعلام کرد که درخواست رسمی از ترکیه مبنی بر نصب سامانه موشکی پاتریوت در طول مرزهای این کشور با سوریه را دریافت کرده است.

- بیست و چهارم: ارتش آزاد سوریه ائتلاف ملی معارضان سوریه را به رسمیت شناخت.

- بیست و ششم: افسران جدا شده از نظام سوریه اعلام کردند که «تجمع افسران آزاد» را تاسیس و از گروه‌های مسلح ارتش آزاد حمایت می‌کنند.

- بیست و نهم: «عمران الزعبی»، وزیر اطلاع رسانی سوریه اعلام کرد که گروه‌های تروریستی سیستم‌ها و کابل‌های ارتباطی و اینترنت این کشور را هدف قرار داده‌اند که منجر به قطعی چند روزه اینترنت در برخی مناطق این کشور و همچنین تعلیق پروازهای فرودگاه بین المللی دمشق شده است.

- سی ام: کشته شدن 22 تروریست لبنانی درشمال لبنان در کمین ارتش سوریه در منطقه «تلکلخ» در استان حمص در مرکز سوریه.

همچنین اخضر ابراهیمی خواستار اعزام نیروهای حافظ صلح به سوریه توسط شورای امنیت سازمان ملل شد.

دسامبر

- یکم: برقراری مجدد ارتباطات اینترنتی و پروازهای فرودگاه بین المللی دمشق.

- دوم: حمله خمپاره‌ای تروریست‌های مسلح به مدرسه‌‌ای در اردوگاه «الوافدین» در ریف دمشق در جنوب سوریه موجب کشته شدن 29 دانش آموز و یک معلم این مدرسه شد. 25 هزار سوری از اهالی بلندی‌های جولان که اسرائیل قسمت زیادی از آن را به اشغال خود درآورده است، در اردوگاه  الوافدین به سر می‌برند. این اردوگاه در 20 کیلومتری شمال شرقی دمشق، پایتخت سوریه قرار دارد.

از سوی دیگر ناتو با درخواست ترکیه جهت نصب سامانه موشکی پاتریوت در مرزهای این کشور با سوریه موافقت کرد.

- ششم: معاون وزیر خارجه سوریه تاکید کرد که غرب از قضیه سلاح‌های هسته‌ای به عنوان دستاویزی برای توجیه دخالت نظامی خود در کشور متبوعش استفاده می‌کند.‌ در حالی‌که فیصل المقداد بار دیگر بر عدم استفاده سوریه از سلاح شیمیایی در منازعات و درگیری‌های داخلی تاکید کرد.

- هشتم: دیدار ابراهیمی با معاون وزیر خارجه روسیه و آمریکا جهت بررسی اوضاع جاری در سوریه.

- دهم: وزارت خارجه ترکیه دو نامه برای شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل ارسال و در آنها تاکید می‌کند که دمشق از سلاح‌های شیمیایی در هیچ شرایطی استفاده نخواهد کرد و این تنها دستاویزی برای توجیه حمله آمریکا به سوریه است.

- دوازدهم: نشست دوستان [دشمنان] سوریه در مغرب.

- پانزدهم: در امان،‌ پایتخت اردن معارضان سوری تشکل جدیدی به نام «تجمع ملی آزاد» را تاسیس کردند که هدف آن حمایت از نهادها و موسسات دولتی و رسمی سوریه در صورت سرنگونی نظام در این کشور اعلام شده بود. از مهمترین بنیانگذاران این تشکل جدید ریاض حجاب، نخست وزیر فراری سوریه بود.

- شانزدهم: گلوله‌‌باران اردوگاه پناهندگان فلسطینی «یرموک» در جنوب دمشق.

- هفدهم: هجوم عناصر جبهه یاری اهل شام، شاخه القاعده در سوریه به اردوگاه پناهندگان فلسطینی یرموک.  

- بیست و چهارم: در آخرین روزهای سال 2012 گروه‌های تروریستی مسلح کشتار شهر «حلفایا»، در حماه در غرب سوریه را تدارک دیدند و پس از آن اقدام به فیلمبرداری از آنها کرده و با پخش این تصاویر در رسانه‌ها تلاش کردند، ارتش سوریه را به کشتار غیر نظامیان در حلفایا متهم کنند.

گفته شده در این کشتار 300 شهروند سوری که در صف نانوایی ایستاده بودند، قتل عام شدند، هرچند که درباره صحت این ادعاها شک و تردیدهای بسیاری وجود دارد.

سال 2013

- هفتم ژانویه: در این روز  «بشار اسد» رئیس جمهوری سوریه طرح سه‌ مرحله‌ای خود را برای حل بحران سوریه ارائه داد. ـ خبرگزاری فارس ـ