جاسوسی آمریکا؛ از شهروندان تا متحدان
ساعت ٧:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٩   کلمات کلیدی:
خبرگزاری فارس: جاسوسی آمریکا؛ از شهروندان تا متحداندولتمردان آمریکایی این روزها در مقام پاسخگویی قرار گرفته‌اند آنهم پاسخگویی به اتهاماتی درباره جاسوسی از شهروندان خود گرفته تا کشورهای اروپایی و آسیایی.
هر چند این نخستین بار نیست که آنها هدف اتهام به جاسوسی قرار می‌گیرند، اما، اینکه ظرف یک ماه اسناد جاسوسی‌های متعدد آنها افشا شده، ضربه بدی به وجهه داخلی و بین‌المللی مقامات دولتی و امنیتی آمریکایی وارد کرده.
در میان این سلسله افشاگری‌ها، اولین بار، این روزنامه گارد ین بود که اواسط خردادماه سال جاری گزارش داد، آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا اطلاعات مربوط به مکالمات ده‌ها میلیون نفر از اتباع آمریکایی را ردیابی و جمع آوری می‌کند.

به نوشته گاردین، به موجب یک حکم سری دادگاه، شرکت «ورایزون» که یکی از بزرگترین شرکت‌های مخابراتی آمریکاست، باید اطلاعات تمامی مشتریان خود را به طور روزانه به دولت تحویل دهد. در واقع، دادگاه نظارت بر اطلاعات خارجی که یک دادگاه سری است، به شرکت ورایزون دستور داده که تمامی شماره‌های تلفن، زمان برقراری ارتباط و مدت آنها، به دولت تحویل داده شود. این دستور شامل مکالمات داخلی و بین‌المللی است.

اما نکته اینجاست که دولت باراک اوباما در حالی اطلاعات مربوط به مکالمات میلیون‌ها نفر از شهروندان آمریکایی را جمع‌آوری می‌کند که دلیلی برای جمع‌آوری این اطلاعات ندارد.

انتشار این گزارش، مقامات کاخ سفید را به واکنش واداشت و آنها با بیان اینکه «جمع‌آوری اطلاعات مربوط به مکالمات تلفنی، یک ابزار حیاتی برای دستگاه‌های امنیتی است»، تلویحا این موضوع را مورد تایید قرار دهند. حتی یک مقام ارشد دولت اوباما در این باره به بی‌بی‌سی گفت که دستگاه‌های امنیتی از این طریق با تروریسم به خصوص در آمریکا، مقابله می‌کنند.

هنوز چندی از افشا شنود مکالمات تلفنی شهروندان آمریکایی نگذشته بود که فردی با نام «ادوارد اسنودان» که از ماموران سابق سازمان سیا بوده، از وجود برنامه‌ای با نام «PRISM» پرده برداشت که به سازمان امنیت ملی آمریکا موسوم به (NSA) و همچنین پلیس اف‌بی‌آی، اجازه دسترسی به سرورهای شرکت‌های اینترنتی آمریکا چون گوگل، اپل، مایکروسافت، فیس‌بوک و امریکن آنلاین (AOL) را می‌دهد. به این ترتیب، این سامانه جاسوسی، ایمیل‌ها، ویدئو چت‌ها، پیام‌های کوتاه را بررسی دقیق می‌کند. علاوه بر این، این سامانه شامل امکاناتی برای ردیابی و دنبال کردن مظنونان خارجی است.

جنجالی که افشا این دو جریان جاسوسی به پا کرد، باراک اوباما را به واکنش واداشت. او در ادامه حمایت‌های خود از برنامه جنجال‌برانگیز جاسوسی نهادهای امنیتی آمریکا از مکالمات تلفنی و فعالیت‌های اینترنتی شهروندان این کشور تاکید کرد، این برنامه زندگی‌های زیادی را نجات می‌دهد.

اوباما حتی مدعی شد، «این شرایطی نیست که ما بدون اجازه وارد ایمیل‌های شمار زیادی از شهروندان آمریکا یا دیگر کشورها شویم. این یک برنامه نظارتی محدود است و زندگی افراد با این برنامه نجات داده می‌شود. این برنامه تحت نظارت دادگاه است که اطمینان حاصل شود، تخطی به حریم خصوصی افراد ممنوع است».

اما این پایان ماجرا نبود. اسنودن، افشاگر اسناد جاسوسی آمریکا، که در سال 2009، سازمان سیا را ترک کرده است، چند روز بعد، زمانی که در هنگ‌کنگ به سر می‌برد، اعلام کرد، سازمان امنیت ملی آمریکا پیام‌های متنی تلفن‌های همراه چینی‌ها را هک کرده است.

روزنامه «مورنینگ پست» چین بر اساس اطلاعاتی که از مصاحبه اسنودن به دست آورده بود، گزارش داد، پیام‌های خصوصی میلیون‌ها کاربر شرکت تلفن همراه چین توسط سازمان امنیت ملی آمریکا مورد تفتیش و جاسوسی قرار گرفته است.

این روزنامه چینی همچنین به نقل از اسنودن نوشت: سازمان امنیت ملی آمریکا همچنین به سرور دانشگاه «تسینگهوا» حمله کرده و به رایانه‌های شرکت «پانکنت» که مالک گسترده‌ترین شبکه‌های کابل زیردریایی فیبر نوری در منطقه است، نیز دسترسی پیدا کرده است.

البته این همه اقدامات جاسوسی آمریکا علیه چین نبوده. یک روز بعد از دیدار رهبران چین و آمریکا برای تقویت همکاری‌ها دز زمینه حملات سایبری، یک شرکت اطلاعاتی از برنامه نظارتی بسیار حساس آمریکا از یک مکان مخفی و محرمانه چین در هنگ کنگ خبر داد. به نوشته روزنامه گاردین، این بار نیز اسنودن منبع نشت اطلاعاتی درباره اقدام آمریکا در ضبط مکالمات تلفنی و برنامه‌های نظارتی و یک برنامه جستجوی اینترنتی در هنگ‌کنگ بوده است.

از دیگر قربانیان برنامه‌های جاسوسی آمریکا، می‌توان به دیمیتری میدویدیف، رئیس جمهور سابق روسیه اشاره کرد که جاسوسان آمریکاییِ مستقر در انگلیس، ارتباطات فوق سری او در نشست‌ سران گروه 20 در لندن را رهگیری می‌کرده‌اند.

مجموعه این ماجراها موجب شد، اتحادیه اروپا نیز نگرانی خود را از برنامه‌های جاسوسی آمریکا پنهان نکند. این اتحادیه که نگران بود آمریکا با برنامه جاسوسی استراق سمع خود، از اطلاعات کاربران اینترنتی اروپا نیز جاسوسی کند از واشنگتن خواسته تا جزئیات این برنامه را به آنها ارائه کند.

این نگرانی‌ها به اندازه‌ای بود که باراک اوباما در سفر اخیر خود به آلمان مجبور شد به آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان اطمینان دهد جاسوسی جنجالی آمریکا از داده‌های تلفنی و اینترنتی، عملیاتی محدود و تحت نظارت‌های سخت قانونی صورت می‌گیرد.

هنوز چند روزی از این اطمینان خاطر دادن اوباما به سران کشورهای اروپایی نگذشته بود که سران کاخ سفید با رسوایی دیگری روبرو شدند. این بار نشریه اشپیگل، چاپ آلمان از رویت یک سند محرمانه خبر داد که نشان می‌دهد دولت آمریکا، دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا در واشنگتن را شنود کرده است.

به نوشته اشپیگل، ادوارد اسنودن، افشاگر اطلاعات محرمانه دولت آمریکا مدرکی را به این مجله ارائه کرده که متعلق به 3 سال پیش است و حاکی از شنود نمایندگی اتحادیه اروپا در پایتخت ایالات متحده است. گفته شده، این سند نحوه جاسوسی از شبکه داخلی کامپیوترهای این نمایندگی را به وسیله سازمان امنیت ملی آمریکا تشریح کرده است.

افشا این موضوع موجب شد،‌ مارتین شولتز، رئیس پارلمان اروپا از دولت آمریکا بخواهد، در خصوص گزارش جاسوسی آن کشور از دفاتر نمایندگی اتحادیه اروپا در واشنگتن و نیویورک توضیح دهد. او گفته، اگر خبر تجسس در دفاتر نمایندگی اتحادیه اروپا صحت داشته باشد، اثر جدی بر روابط اتحادیه اروپا و آمریکا خواهد گذاشت.

علاوه بر شولتز، وزیر امور خارجه لوکزامبورگ نیز گفته است، آمریکا بهتر است بر آژانس‌های اطلاعاتی خود نظارت داشته باشد تا بر متحدان خود.

هنوز مشخص نیست که دستگاه امنیتی آمریکا به چه اطلاعاتی از اتحادیه اروپا دست یافته است، اما، قطعا، دانستن جزییات مربوط به مواضع اتحادیه اروپا در خصوص مسائل نظامی و تجاری به مقامات آمریکایی طرف مذاکره با اروپایی‌ها کمک خواهد کرد.

این افشاگری‌ها موجب شده، مقامات آمریکایی علاوه بر تلاش برای توجیه اقدامات خود به نام «تامین امنیت ملی»، تمام توان خود را به کار گیرند تا بتوانند، ادوارد اسنودن، عامل همه این دردسرها را به آمریکا باز گردانند که کماکان موفق نشده‌اند.