ماه گرفتگی، احکام، زمان و کیفیت آن
ساعت ٢:٤٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٧/٦   کلمات کلیدی:

گرفتگی نیم سایه ای از حدود ساعت ۳ و ۴۲ دقیقه بامداد دوشنبه ۶مهر 1394، آغازگردیده، اما گرفتگی کلّی از حدود ساعت ۵ و ۴۱ دقیقه شروع می شود.

سه نکته درباره نماز آیات براى خسوف و کسوف‏

1. آغاز نماز آیات براى ماه و خورشید گرفتگى، از شروع گرفتگى است. «1»

2. قضاى ماه و خورشیدگرفتگى وقتى است که کاملًا باز شده است. «2»

3. زمانى که ماه و خورشیدگرفتگى شروع به باز شدن مى‏ کند، باید به نیت مافى الذّمه نماز آیات را خواند. «3»


معیار نماز آیات در خسوف و کسوف‏

از وقتى که خورشید و ماه، شروع به گرفتن مى ‏کند، انسان باید نماز آیات‏ را بخواند و بنا بر احتیاط واجب باید به قدرى تأخیر نیندازد که شروع به باز شدن کند. «4» اگر خواندن نماز آیات را به قدرى تأخیر بیاندازد که آفتاب یا ماه شروع به باز شدن کند، باید نیت مافى ‏الذّمه نماید؛ ولى اگر بعد از بازشدن تمام آن، نماز بخواند، باید نیت قضا کند. «5» اگر بعد از باز شدن آفتاب یا ماه بفهمد که تمام آن گرفته بوده، باید قضاى نماز آیات را بخواند، ولى اگر بفهمد مقدارى از آن گرفته بوده، قضاى نماز آیات بر او واجب نیست. «6»

* نماز آیات براى خسوف و کسوف فورى است. نماز آیات براى کسانى واجب است که خسوف و کسوف در شهرشان واقع شده نه شهرهاى دیگر.

فلسفه و حکمت نماز آیات، تنها ترسیدن و وحشت از برخى پدیده ‏ها نیست؛ براى پدیده‏ هایى مانند کسوف و خسوف، نماز آیات واجب شده‏، در حالى که مردم به طور معمول از آن ها وحشت و ترسى ندارند یا حتى نماز هنگام زلزله و بادهاى سیاه، مقیّد به ترس نیست.

* پدیده ‏هایى همچون زلزله، کسوف، خسوف و بادهاى ترسناک از نشانه ‏هاى قیامت است. پس هنگامى که یکى از این پدیده ‏ها رخ داد، قیامت را به یاد آورید و به مساجد رو آورید و در پیشگاه الهى تضرع نمایید.

* کیفیت نماز آیات

نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد و دستور آن این است که انسان بعد از نیت، تکبیر بگوید و یک حمد و یک سوره‏ تمام بخواند و به رکوع رود و سر از رکوع بردارد، دوباره یک حمد و یک سوره بخواند، باز به رکوع رود تا پنج مرتبه و بعد از بلند شدن از رکوع پنجم، دو سجده نماید و برخیزد و رکعت دوم را هم مثل رکعت اول به جا آورد و تشهد بخواند و سلام دهد. «7»

همچنین مى ‏تواند در هر رکعت بعد از خواندن حمد، سوره ‏اى را پنج قسمت نماید و بعد از هر قسمتى یک رکوع انجام دهد مانند سوره قدر که پنج آیه دارد. «8»

اگر در یک رکعت از نماز آیات پنج مرتبه حمد و سوره بخواند و در رکعت دیگر یک حمد بخواند و سوره را پنج قسمت کند، مانعى ندارد. «9»

هر یک از رکوع ‏هاى نماز آیات رُکن است که اگر عمداً یا اشتباهاً کم یا زیاد شود، نماز باطل است. «10»

اگر در نماز آیات شک کند که چند رکعت خوانده و فکرش به جایى نرسد، نماز باطل است. «11»

ماه گرفتگی بامداد دوشنبه

گرفتگی نیم سایه ای از حدود ساعت 3 و 42 دقیقه بامداد آغاز گردیده و گرفتگی کلّی از حدود ساعت 5 و 41 دقیقه شروع می شود و تا پس از طلوع خورشید در ایران پهناور ادامه می یابد. بنابراین گرچه تمامی مراحل گرفتگی از داخل ایران قابل مشاهده نیست. اما در بخش های مرکزی و غربی ایران قبل از طلوع خورشید، گرفتگی کامل رخ داده و بیشتر هموطنان می توانند گرفتگی کلّی ماه را در هنگام طلوع خورشید مشاهده نمایند. اما در مناطق شرقی کشور گرفتگی تنها به صورت جزئی قابل مشاهده است.

در این ماه گرفتگی زمان ها بر اساس ساعت رسمی ایران به شرح زیر است:

لحظه ورود ماه به نیم سایه زمین: ساعت 3 و 41 دقیقه و 47 ثانیه بامداد دوشنبه 6 مهر  1394

لحظه ورود ماه به سایه زمین (تماس اول): ساعت 4 و 37 دقیقه و 11 ثانیه

لحظه آغاز گرفتگی کامل ( تماس دوم): ساعت 5 و 41 دقیقه و 10 ثانیه

لحظه بیشینه گرفتگی (وسط خسوف): ساعت 6 و 17 دقیقه و 7 ثانیه

لحظه آغاز گشودگی کامل (تماس سوم): ساعت 6 و 53 دقیقه و 05 ثانیه

لحظه پایان گرفتگی کامل (تماس چهارم): ساعت 7 و 57 دقیقه و 03 ثانیه

لحظه خروج کامل ماه از نیم سایه زمین: راس ساعت 8 و 52 دقیقه و 27 ثانیه روز دوشنبه 6 مهر 1394

مدت زمان گرفتگی کامل 1 ساعت و 11 دقیقه و 55 ثانیه

و زمان گرفتگی تمام سایه، شامل گرفتگی کامل و گرفتگی جزئی 3 ساعت و 19 دقیقه و 52 ثانیه

همچنین زمان گرفتگی نیم سایه ای 5 ساعت و 10 دقیقه و 41 ثانیه خواهد بود. (12)

پاورقی:

(1). توضیح المسائل مراجع، ص 843، م 1495.

(2). همان.

(3). تحریرالوسیله، ج 1، القول فى صلاة الآیات، م 3؛ توضیح المسائل مراجع، ج 1، ص 843، م 1496.

(4). توضیح المسائل مراجع، م 1495.

(5). همان، م 1496.

(6). همان، م 1499.

(7). توضیح المسائل مراجع، م 1507.

(8). همان، م 1508.

(9). همان، م 1509.

(10). همان، م 1515.

(11). همان، م 1513.

(12). پرتال رصدخانه دانشگاه کاشان

منابع احکام: کتاب های احکام معیاری، احکام دو دقیقه ای، از واجبات چه می دانیم و نگاهی به فلسفه احکام، حجت الاسلام محمود اکبری.

خبرگزاری حوزه