مروری بر کنفرانس‌های بین‌المللی برای افغانستان از سال 2001
ساعت ٥:٥۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٤/۱٦   کلمات کلیدی:
خبرگزاری فارس: مروری بر کنفرانس‌های بین‌المللی برای افغانستان از سال 2001همزمان با سقوط طالبان در سال 2001، بیش از 10 کنفرانس مهم با محور موضوعات افغانستان برگزار شد که از این جمله می‌توان به نشست، بن، توکیو، برلین، لندن، پاریس، استانبول و شیکاگو اشاره کرد.

پس از حضور نظامی آمریکا در افغانستان، برخلاف تصور و اهداف از پیش تعیین شده بسیاری از بحران‌های گریبانگیر این کشور تداوم یافت و زیر ساخت‌های امنیتی و اجتماعی افغانستان را تحت‌الشعاع قرار داد.


موضوعاتی چون ساختار سیاسی افغانستان، خروج نیروهای خارجی، تأمین امنیت، روند بازسازی، حاکمیت، ثبات و استقلال افغانستان، نحوه برخورد با مخالفان مسلح و همچنین حمایت‌های مالی جامعه جهانی از افغانستان، از مهم‌ترین مباحثی بوده که از سال 2001 تاکنون در کنفرانس‌های بین‌المللی مورد بحث قرار گرفته‌اند.

عده‌ای از کارشناسان افغان معتقدند که برگزاری این کنفرانس‌ها در عمل، کمک زیادی به حل بحران‌هایی که افغانستان درگیر آن بوده است نکرده لیکن در عین حال برخی دیگر نیز بر این باورند که افغانستان پس از برگزاری هر یک از این کنفرانس‌ها، گامی هرچند کوچک و ناچیز اما به جلو برداشته است.

اکنون که افغانستان در آستانه برگزاری یک کنفرانس بین‌المللی مهم دیگر در توکیو ژاپن است، مروری داریم بر چند کنفرانس مهم برای افغانستان که در 10 سال گذشته برای این کشور برگزار شده است

کنفرانس بن

نمایندگان گروه‌های مختلف افغان در 27 نوامبر 2001  برابر با 14 مهرماه 1380 در بن آلمان گردهم آمدند تا در خصوص رأس‌هرم قدرت سیاسی در افغانستان تصمیم‌گیری کنند.

در این نشست 9 روزه، درباره زمان‌بندی دوره دولت انتقالی و اعضای کابینه، چگونگی انتخاب اعضای لویه جرگه، ارتش ملی و کمک کشورهای 2+6 و جامعه جهانی برای بازسازی افغانستان بحث و تبادل نظر شد.

در کنفرانس بن، ضمن مباحثی که صورت گرفت، نمایندگان مجاهدین با بازگشت دولت سلطنتی در افغانستان مخالفت کردند.

سرانجام پس از رایزنی‌های بسیار، حامد کرزی و "عبدالستار سیرت" نامزد احراز پست ریاست دولت انتقالی شدند.

در یک رأی‌گیری، سیرت موفق شد بیشترین آرا را کسب کند اما وی در حرکتی غیرمنتظره، انصراف خود را اعلام کرد و پس از این، حامد کرزی به عنوان رئیس دولت انتقالی افغانستان انتخاب شد.

اعضای کابینه نیز با ترکیب پشتون‌ها 11 عضو، تاجیک‌ها 8 عضو، هزاره‌ها 5 عضو، ازبک‌ها 3 عضو و سایر اقوام 2 عضو مشخص شد.

کنفرانس توکیو

کنفرانس توکیو در ژانویه سال 2002 برگزار شد و کشورهای شرکت کننده در این کنفرانس تعهد کردند تا چهار میلیارد و 500 میلیون دلار برای بازسازی افغانستان کمک کنند.

کنفرانس برلین

کنفرانس برلین، در مارس 2004 برگزارش شد و جامعه‌المللی قول کمک 8 میلیارد دلاری برای بازسازی افغانستان را داد.

در این کنفرانس تصمیم گرفته شد که مدیریت سازندگی بر عهده دولت افغانستان گذاشته شود.

دولت افغانستان در این کنفرانس تأکید کرد که بیشتر کمک‌ها باید از طریق دولت افغانستان و در برنامه‌های اولویت‌بندی شده از سوی دولت به مصرف برسد.

کنفرانس لندن

کنفرانس لندن در سال 2006 برای بازسازی و بررسی وضعیت نیروهای امنیتی افغانستان برگزارش شد.

در این کنفرانس، ضمن تأکید بر سازماندهی نیروهای امنیتی افغانستان، با پرداخت 25 میلیارد دلار برای بازسازی افغانستان موافقت شد.

از مجموع کمک‌های متعهد شده در لندن، تنها 15 میلیارد آن پرداخت شد و بنا بود نیمی از تعهدات مالی در اختیار دولت افغانستان قرار بگیرد که از این مقدار، فقط 30 درصد آن محقق شد.

کنفرانس پاریس

با هدف بررسی راهکارهای بازسازی افغانستان کنفرانسی در ژوئن 2008 با حضور وزرای 65 کشور جهان به همراه 15 نهاد بین‌المللی در پاریس برگزار شد.

حامد کرزی در آغاز این اجلاس از جامعه جهانی خواست تا کمک‌های مستمر خود به افغانستان را ادامه دهند.

وی گفت: افغانستان کشوری است که از گذشته تاریک می‌آید و همچنان راهی طولانی در پیش دارد.

رئیس جمهور افغانستان، مشکلات بخش کشاورزی و تأمین انرژی را مهمترین مشکل این کشور عنوان کرد و از کشورهای دیگر خواست تا مقدمات آموزش نیروهای افغان را فراهم کنند.

دولت افغانستان در کنفرانس پاریس طرحی 5 ساله موسوم به "طرح بازسازی ملی" را ارائه کرد که گسترش دموکراسی، اقتصاد آزاد و ثبات داخلی از محورهای آن بود.

هدف این برنامه که تا سال 2013 پیش بینی شده بود، کاهش فقر، تقویت امنیت و ثبات داخلی عنوان شد و دولت کرزی برای تحقق این اهدا، 50 میلیارد دلار تقاضا کرد.

فرانسه در این نشست کمک‌های خود به افغانستان را به میزان 2 برابر افزایش داد و 700 نظامی به شمار نظامیان مستقر در افغانستان افزود.

آمریکا هم کمک خود را 10 میلیارد دلار و آلمان 420 میلیون دلار (پرداخت طی سالهای 2008 تا 2010) اعلام کردند.

کنفرانس بین‌المللی افغانستان

این نشست با دعوت سازمان ملل در فروردین 1388 (2009) با حضور 72 کشور و 15 سازمان بین‌المللی و منطقه‌ای در "لاهه" هلند با هدف بررسی اوضاع امنیتی و اقتصادی افغانستان برگزار شد.

در بیانیه پایانی این کنفرانس ضمن تأکید بر اجرای تعهدات کشورهای کمک‌کننده به افغانستان، ثبات و تقویت امنیت در افغانستان یک رویکرد اساسی توصیف شد.

تقویت روند مقابله با تروریسم، ظرفیت‌سازی برای نیروهای افغان و امنیت مرزهای افغانستان نیز از دیگر موضوعات مورد بحث این کنفرانس بود.

در این کنفرانس، ضرورت همکاری‌های منطقه‌ای و جلوگیری از قاچاق مواد مخدر از اولویت مبارزه با تروریسم و تأمین امنیت داخلی در افغانستان عنوان شد.

"هیلاری کلینتون" وزیر خارجه آمریکا در این کنفرانس گفت: آمریکا با حمایت قاطع از پروسه مصالحه ملی و استراتژی توسعه ملی افغانستان، در عرصه کشاورزی که 70 درصد اقتصاد این کشور را تشکیل می‌دهد نیز کمک‌های بیشتری خواهد کرد.

وی در این کنفرانس با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری افغانستان افزود: امیدوار است این انتخابات به صورت آزاد و عادلانه برگزار شود و آمریکا به این منظور 40 میلیون دلار، کمک می‌کند.

"بان کی مون" دبیرکل سازمان ملل نیز در این اجلاس گفت: سازمان ملل همراه با دولت افغانستان و جامعه جهانی برای بهبود تمامی عرصه‌ها از جمله حقوق بشر و دولت‌داری بهتر تلاش خواهد کرد.

کنفرانس افغانستان (کابل)

برای نخستین‌بار با شرکت نمایندگان بلند‌پایه حدود 70 کشور و سازمان بین‌المللی از جمله جمهوری اسلامی ایران،  کنفرانس امنیتی _ اقتصادی در اردیبهشت 1390 (2011) در کابل برگزار شد.

دولت افغانستان در چند بخش مهم از جمله اقتصاد، امنیت، مصالحه با مخالفان مسلح و همکاری‌های منطقه‌ای، طرح‌هایی به کنفرانس ارائه کرد تا حمایت جامعه جهانی را دراین زمینه جلب کند.

واگذاری کامل امنیت تمام ولایات افغانستان به نیروهای امنیتی این کشور تا سال 2014 یکی از موضوعات مهمی بود که مورد توافق حاضران در کنفرانس قرار گرفت.

براساس استراتژی اوباما در افغانستان، آمریکا واگذاری تدریجی تأمین امنیت افغانستان به نیروهای امنیتی افغان را در دستور کار خود قرار داد.

در کنفرانس کابل، تعهدات جدید مالی ارائه نشد اما با اختصاص نیمی از کمک‌های مالی تعهد شده به دولت افغانستان موافقت شد.

همچنین بحث مذاکره با طالبان نیز در حاشیه این کنفرانس مطرح شد و در ضمن، مصالحه با گروه‌های مخالف نیز از مصوبات این نشست بود.

در این کنفرانس تلاش شد موافقت پاکستان به عنوان بازیگر عمده صحنه ناآرامی‌های افغانستان برای طرح مصالحه، کسب شود.

امضای پیمان‌های تجاری مختلف بین پاکستان و افغانستان و همچنین کمک‌های مالی و نظامی آمریکا به این کشور، از جمله اقداماتی برای همسو کردن پاکستان با این طرح در نظر گرفته شد.

ایران با حضور فعال در این کنفرانس، پنج پیشنهاد برای افغانستان به شرح ذیل ارائه کرد:

1- محوریت یافتن قانون اساسی افغانستان.

2- تأکید بر خروج نیروهای خارجی ار افغانستان و اعتماد به توان ملی برای تأمین امنیت.

3- پرهیز از برخورد گزینشی و ابزاری با تروریسم و افراط‌گرایی.

4- ضرورت تأمین امنیت و توسعه به عنوان  2 عنصر تفکیک ناپذیر و تأکید بر اهتمام جامعه جهانی در تحقق این هدف.

5- گسترش همگرایی منطقه‌ای به عنوان راهکاری مؤثر در حل مشکلات افغانستان.

کنفرانس استانبول

با هدف گسترش همگرایی در منطقه، با حضور 14 کشور از جمله افغانستان، پاکستان، ترکیه، آمریکا و شش کشور آسیای میانه، در آبان ماه 1390 (2011) در استانبول تشکیل شد.

این کنفرانس یک روزه با محوریت مسئله افغانستان، در آستانه کنفرانس بین المللی "بن‌دوم" شکل گرفت.

رهبران افغانستان، پاکستان و ترکیه در مورد حادثه ترور برهان‌الدین ربانی رئیس شورای عالی صلح افغانستان اعلام کردند که کمسیون مشترکی برای تحقیق، ایجاد خواهند کرد.

راه‌های مبارزه با تروریسم، حمایت از رشد اقتصادی افغانستان و ارائه راهکار برون رفت از ناآرامی‌ها در افغانستان، از مهمترین موضوعات مورد بحث کنفرانس استانبول بود.

بر مبنای اعلامیه پایانی این اجلاس، مقامات ارشد کشورهای شرکت‌کننده توافق کردند که در آینده نزدیک در کابل با هم دیدار کنند

کنفرانس استانبول و به دنبال آن، نشست بن‌دوم، در واقع سر آغاز دور جدیدی از تلاش‌های دیپلماتیک افغانستان برای جلب حمایت جامعه جهانی برای پس از سال 2014 قلمداد شد.

کنفرانس بن‌دوم

نشست بین‌المللی بن‌دوم برای افغانستان با حضور حدود 100 نماینده از 85 کشور و 15 سازمان بین‌المللی در آذرماه 1390(2011) به ریاست حامد کرزی در آلمان برگزار شد.

هدف از این نشست، بررسی دستاوردها و چالش‌های افغانستان در 10 سال گذشته و تجدید تعهدات بین‌المللی بود.

نمایندگان جامعه جهانی و دولت افغانستان در پایان این کنفرانس با صدور اعلامیه 33 ماده‌ای بر همکاری‌های متقابل پس از سال 2014 تا سال 2024 تعهد کردند.

بر مبنای این اعلامیه، دولت افغانستان به تلاش جدی در مبارزه با فساد متعهد شد.

در این نشست بر حفاظت از جان غیرنظامیان و مشارکت جامعه جهانی در بهبود سیستم اداری و محو زمینه‌های فساد داخلی در افغانستان تأکید شد.

تقویت نهادهای دولتی افغانستان در تمامی سطوح و پاسخگویی دولت بر نیازمندی‌های مدنی و اقتصادی مردم افغانستان و همچنین ارائه خدمات اساسی  به شهروندان افغان از دیگر مصوبات کنفرانس بن‌دوم بود.

شرکت‌کنندگان در این اجلاس یک روزه، از ایران و پاکستان خواستند در خصوص پناهندگان افغان بیش از پیش همکاری کنند.

کنفرانس بن‌دوم از جانب پاکستان به دلیل حمله نیروهای آمریکایی به نیروهای مرزی این کشور، تحریم شد.

مقامات وزارت خارجه افغانستان و سفارت آلمان در کابل در خصوص این کنفرانس اعلام کردند که برپایی این نشست، راه را برای رفتن به دهه "تحول" باز کرد.

نمایندگان سازمان ملل و صدراعظم آلمان در این اجلاس بر لزوم پروسه انتقال مسئولیت‌های امنیتی از نیروهای بین‌المللی به نیروهای افغان تأکید و از کشتار غیرنظامیان در افغانستان ابراز نگرانی کردند.

در این کنفرانس، بازگشت بیش از چهار و نیم میلیون مهاجر افغان به وطن، حضور بیش از هفت میلیون کودک افغان در مدارس، گسترش خدمات بهداشتی، شرکت زنان در مسائل اجتماعی و کاهش مرگ و میر مادران و کودکان از جمله دستاوردهایی بود که از آن به عنوان نقاط روشن روند توسعه در افغانستان یاد شد.

وزیرخارجه چین در این کنفرانس با اشاره به فعالیت کشورش در 2 پروژه اساسی "مس عینک" و نفت شمال ابراز علاقه‌مندی کرد.

کنفرانس شیکاگو

مهمترین هدف این کنفرانس 2 روزه که در آن رهبران کشورهای عضو ناتو در اردیبهشت ماه 1391 (20012) در شیکاگو گردهم آمده بودند، بررسی آینده افغانستان پس از خروج ناتو از این کشور بود.

چگونگی تأمین منابع مالی مورد نیاز نیروهای امنیتی افغانستان نیز از دیگر موضوعات قابل بررسی در این اجلاس عنوان شد.

سران ناتو در مورد کمک چهار میلیارد دلاری به نیروهای امنیتی افغانستان و واگذاری مسئولیت‌های امنیتی این کشور به افغان‌ها در نیمه سال 2013 به توافق رسیدند.

"اندرس فوگ راسموسن" دبیر کل ناتو در این اجلاس گفت: این که نیروهای افغان پیشرفت و نیروهای ما به نقش حمایتی عقب نشینی می‌کنند به ما اجازه می‌دهد که نیروهای خود را به صورت تدریجی و مسئولانه کاهش دهیم.

وی در عین حال تأکید کرد که ما همچنان آماده جنگ خواهیم ماند.

به گفته دبیرکل ناتو، کنفرانس شیکاگو اساسا نشستی نبود که وعده کمک مالی بدهد اما تأکید کرد که ناتو از نظر مالی با کمبودی مواجه نیست.

راسموسن و اوباما در این اجلاس تأکید کردند انتقال مسئولیت‌های امنیتی به افغان‌ها " بازگشت ناپذیر" است.

راسموسن بار دیگر بر حمایت از آموزش، ارتقای تجهیزات و ظرفیت و توان نیروهای افغان در آینده قول مساعد داد.

وی همچنین ضرورت اجرای تعهد دولت افغانستان در باره مبارزه با فساد و ایجاد جامعه‌ای دموکراتیک و با ثبات به عنوان پیش شرط ادامه حمایت‌های ناتو از افغانستان را امری اجتناب ناپذیر دانست.

کنفرانس قلب آسیا

دومین کنفرانس منطقه‌ای پس از استانبول بود که در آن وزرای خارجه و نمایندگان 29 کشور منطقه و جهان در خرداد 1391 (2012) در کابل شرکت کردند تا درباره همگرایی منطقه‌ای به توافقاتی دست یابند.

بان کی مون دبیر کل سازمان ملل در پیامی، بر اهمیت تلاش‌های مشترک کشورهای قلب آسیا در مبارزه با تروریسم و مواد مخدر تأکید کرد.

مبارزه با تروریسم و مواد مخدر و تقویت همکاری‌ها و اعتمادسازی از موضوعات اساسی این نشست بود.

افغانستان در این نشست، به طور رسمی از پاکستان خواست تا در مبارزه با تررویسم و پیشبرد روند صلح با افغانستان همکاری کند.

حامد کرزی در این نشست، گفت: روند صلحی را که از 2 سال پیش شروع کرده بود، ادامه خواهد داد.

کنفرانس "توکیو"

قرار است روز یکشنبه یعنی هشتم ژوئیه(18 تیر)، کنفرانس اقتصادی برای افغانستان در توکیو ژاپن برگزار شود.

در این کنفرانس، نمایندگان 70 کشور و سازمان بین‌المللی شرکت خواهند کرد.

طرح 22 برنامه دولت افغانستان با اولویت هفت برنامه، برای تصویب در کنفرانس توکیو ارائه خواهد شد.

"عمر زاخیلوال" وزیر دارایی افغانستان روز سه شنبه مورخ 6/4/91 در نشست آمادگی برای کنفرانس توکیو در کابل، بیان داشت: "حکومت‌داری محلی"، "برنامه ملی تسهیل کار"، "کار پایدار و ایجاد مهارت‌ها"، "بهداشت برای همه"، "مدیریت شهری" و "تقویت نهادهای محلی" از اولویت برنامه دولت افغانستان است که جهت تأیید، در کنفرانس توکیو ارائه خواهد شد.

زاخیلوال درباره هدف برگزاری کنفرانس توکیو، گفت: این کنفراس تاریخی با هدف تعهد درازمدت جامعه جهانی در بخش پروژه‌های توسعه‌ای و حکومت‌داری در افغانستان، برگزار می‌شود.

منبع: خبرگزاری فارس