آزمایش‌های تسلیحات هسته‌ای آمریکا
ساعت ٦:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٤/٢٤   کلمات کلیدی:
خبرگزاری فارس: انفجاری که عصر تسلیحات هسته‌ای را رقم زد+ تصاویرآمریکا با ۱۰۵۴ آزمایش هسته‌ای رکورددار انجام آزمایش‌های هسته‌ای در دنیاست و با آزمایشی که در سال ۱۹۴۵ انجام داد اولین انفجار هسته‌ای دنیا و آغاز عصر تسلیحات هسته‌ای را رقم زد.
 

به گزارش فارس آمریکا بین سالهای 1945 تا 1992 حدود 1054 آزمایش هسته‌ای انجام داد. بیشتر این آزمایش‌ها در سایت هسته‌ای «نوادا» و در جزایر «مارشال» انجام شدند.

10 آزمایش دیگر در محل‌های مختلفی در آمریکا اعم از آلاسکا، کلورادو، می‌سی‌سی‌پی و نیومکزیکو انجام شدند.


1-  آزمایش ترینیتی

اولین آزمایش هسته‌ای آمریکا که اولین انفجار هسته‌ای دنیا هم بود، آزمایشی بود که با اسم رمز «ترینیتی» انجام شد. این آزمایش در تاریخ 19 جولای 1945 توسط ارتش آمریکا انجام شد. انجام این آزمایش معمولاً به عنوان آغاز عصر هسته‌ای قلمداد می‌شود.

انفجار «ترینیتی» قدرت انفجاری معادل با 20 کیلو تن «تی.ان.تی» تولید کرد.

بمب مورد استفاده در آزمایش ترینیتی

2-  عملیات crossroads

این آزمایش‌ها مجموعه آزمایش‌هایی بودند که آمریکا در اواسط سال 1946 در جزایر بیکینی انجام داد. این انفجار از چند جهت حائز اهمیت بود. اول اینکه این انفجار اولین آزمایش تسلیحات هسته‌ای آمریکا بعد از انفجار ترینیتی بود. دومین علت اهمیت این آزمایش این بود که آمریکا برای اولین بار بعد از استفاده از بمب اتم در هیروشیما و ناکازاکی که دهها هزار نفر را به کشتن داد از این بمب‌ها استفاده می‌کرد؛ و سومین علت اهمیت آن این بود که این آزمایش اولین انفجار هسته‌ای در زیر آب بود.

هدف این آزمایش که شامل دو انفجار به نامهای «ایبل» و «بیکر» بود بررسی تأثیر تسلیحات هسته‌ای بر کشتی‌های نیروهای دریایی بود و ماحصل آن این بود که تمام کشتی‌های هدفگذاری شده در این کشتی دچار آلودگی رادیواکتیو شدند. هر کدام از این انفجارها، قدرت انفجاری معادل 21 کیلیوتن داشتند.

 

کشتی‌ها در کنار محل انفجار دیده می‌شوند

ضمن اینکه این آزمایش، اولین مورد پراکنده شدن غبارهای غلیظ رادیواکتیو در منطقه بود. غبارآلودگی ناشی از چنین انفجاری اثرات جهانی نیز دارد، چرا که غبارهای هسته‌ای ناشی از انفجار، تا چند روز در لایه استراتوسفر زمین باقی می‌مانند و سپس در سطح وسیعی پخش می‌شوند.

یک شیمی‌دان به نام «گلن سیبرگ»، که طول دوران تصدی‌گری مدیریت کمسیون انرژی اتمی توسط وی بیشتر از سایرین بوده است، انفجار «بیکر» را "اولین فاجعه اتمی دنیا" توصیف کرد.

 

این آزمایش‌ها 1 میلیارد و 300 میلیون دلار هزینه داشتند.

 

این عکس سطح بالای تشعشعات هسته‌ای در خلال عملیات crossroads را نشان می‌دهد.

3-  عملیات sandstone

sandstone مجموعه‌ای از آزمایش‌های تسلیحات اتمی بود که در سال 1948 انجام شد. در این عملیات گسترده 10200 نیرو شرکت داشتند. این آزمایش‌ها در جزایر مرجانی «انویتاک» در جزایر مارشال انجام شد و هدف از آن آزمایش طرح جدیدی از بمب‌های اتمی بود که «هری ترومن» رئیس جمهور وقت آمریکا در 27 ژوئن 1947 مجوز آن را صادر کرده بود.

دراین آزمایش‌ها سه انفجار با اسم رمز‌های «اشعه X»، «Yoke» و «Zebra» انجام شدند که قدرت انفجار آنها به ترتیب برابر 37، 49 و 18 کیلوتن بود.

4-  عملیات رنجر

این آزمایش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ چهارمین آزمایش هسته‌ای آمریکا بود که در سال 1951 در «مرکز آزمایش‌های هسته‌ای نوادا» انجام شد. تمام بمب‌های این آزمایش به وسیله هواپیمای بمب‌افکن B-50 پرتاب شدند.

در این عملیات هسته‌ای 5 انفجار به نامهای «ایبل»، «بیکر»، «ایزی»، «بیکر 2» و «فاکس» در تاریخ‌های 27 ژانویه، 28 ژانویه، 1 فوریه، 2 فوریه و 6 فوریه سال 1951 انجام شدند. قدرت انفجار آنها به ترتیب برابر 5، 8، 1، 8 و 22 کیلوتن بود.

5-  عملیات گرین‌هاوس (گلخانه)

این عملیات نیز در سال 1951 و به فاصله اندکی پس از عملیات قبلی انجام شد و به آن سبب اهمیت یافت که اولین آزمایش‌هایی بود که اصولی را آزمایش کرد که به تولید «بمب هسته‌ای حرارتی» (بمب هیدورژنی) منجر شد.

در این آزمایش، تمامی بمب‌ها بر روی برج‌های فولادی عظیم انجام منفجر شدند تا در آنها ترکش‌های هوایی شبیه‌سازی شوند.

هدف عمده عملیات گرین‌هاوس تولید بمب‌هایی با اندازه و وزن کمتر و کاهش دادن مقدار مواد شکافت‌پذیر لازم و از سوی دیگر افزایش قدرت تخریبی بمب‌های اتمی بود.

انفجار «George» در این رشته از عملیات اولین انفجار هسته‌ای ـ حرارتی در دنیا بود.

عضی دیگر از آزمایش‌های هسته‌ای این کشور را مرور می‌کنیم.

6- عملیات Buster-Jangle

این عملیات، مجموعه‌ای از هفت آزمایش تسلیحات هسته‌ای آمریکا بود که در اواخر سال 1951 در سایت اتمی «نوادا» انجام شد. از این مجموعه آزمایش‌ها، شش آزمایش در فضا و یک آزمایش روی زمین انجام شدند.

این عملیات اولین برنامه مشترک بین وزارت دفاع آمریکا و آزمایشگاه‌های ملّی لس‌آموس بود. در این عملیات 6500نیروی نظامی حضور داشتند.

شدیترین انفجار انجام‌شده در عملیات Buster-Jangle ، انفجار «ایزی» با قدرت انفجار 31 کیلو تن و کم‌قدرت‌ترین آنها دو انفجار «شوگر» و «آنکل» هر یک با قدرت انفجار 2/1 کیلوتن بودند.

7- عملیات Tumbler-Snapper

در این عملیات  چندین آزمایش هسته‌ای در اویل سال 1952 درسایت هسته‌ای «نوادا» انجام شدند.

قدرت انفجارهای انجام شده در این عملیات مجموعاً 104 کیلوتن بود.

8- عملیات Ivy

هشتمین دسته از عملیات هسته‌ای آمریکا به قصد به‌ روزسانی زرادخانه تسلیحات هسته‌ای آمریکا، در پاسخ به برنامه تسلیحات هسته‌ای شوروی انجام شدند.

در این عملیات دو انفجار هسته‌ای قدرتمند در روزهای پایانی سال 1952 و در جزایر مارشال انجام شد.

آزمایش اول این عملیات،  انفجار بمب مایک در جزیره «الوگالب» بود که در 1 نوامبر 1952 انجام شد، قدرت انفجار این بمب750 برابر انفجاری بود که هیروشیما را با خاک یکسان کرد، یعنی 4/10 مگاتن.

قدرت انفجار این آزمایش باعث شد جزیره الوگالب کاملا تبخیر شود.

بمب مایک راس ساعت 7:15 دقیقه به وقت محلّی، در تاریخ 1 نوامبر 1952 منفجر شد. نتایج این انفجار بسیار هراسناک بود؛ قطر گوی آتشین حاصل از این انفجار به 5 کیلومتر رسید. انفجار و امواج آبی ناشی از این بمب (بعضی از امواج آبی حاصل از این انفجار نزدیک به 5/6 متر ارتفاع داشتند) باعث شد پوشش‌های گیاهی جزایر مجاور جزیره «الوگلاب» نیز از بین بروند. ذرات مرجانی رادیواکتیو تا فاصله 48 کیلومتر آن طرف‌تر از محل انفجار بمب پراکنده شدند و مناطق اطراف این جزیره برای مدتی به شدت آلوده شد.

ابر قارچی‌شکل ناشی از این انفجار تنها ظرف 90 ثانیه پس از انفجار، تا ارتفاعی نزدیک به 5/16 کیلومتر بالا رفت و به لایه استراتوسفر زمین رسید؛ این ابر قارچی‌شکل، تنها 1 دقیقه بعد به ارتفاع 4/32 کیلومتری رسید.

انفجار دوم موسوم به «کینگ» بزرگترین انفجار هسته‌ای تا به امروز بوده است که تنها با استفاده از شکافت هسته‌ای (و نه گداخت هسته‌ای) انجام شده است. قدرت این انفجار نیز 500 کیلوتن یعنی بین 25 تا 40 برابر تسلیحات هسته‌ای آمریکا در جنگ جهانی دوم بود.

در خلال انفجار دوم، «جیمی رابینسون» در حالی که با هواپیمای F-84G خود از میان ابر قارچی شکل این انفجار حرکت می‌کرد تا نمونه‌های هوایی جمع‌آوری کند ناپدید شد و پس از آن هرگز یافت نشد. سوخت هواپیمای او تمام شد و او می‌خواست روی آب فرود بیاید که موفق نشد و پس از آن هرگز پیدا نشد.

9- عملیات Upshot Knothole

در این عملیات 21 هزار نیروی نظامی حضور داشتند و در آن یازده انفجار هسته‌ای صورت گرفت. این عملیات در سال 1953 در سایت آزمایش هسته‌ای نوادا انجام شدند.

اهمیت این آزمایش به این دلیل بود که در آن برای اولین بار سلاح اتمی مبتنی بر شکافت هسته‌ای شلیک می‌شد که طراحی کلاهک آن مانند سلاح‌های عادی بود: یعنی مبنی بر روشی که در آن یک ماده با آتش گرفتن باعث شلیک ماده‌ای دیگرمی‌شد. این سلاح هسته‌ای که اسم رمز آن «گریبل» (Grable) بود اولین نوع کلاهک هسته‌ای از نوع سلاح‌های سنّتی بود.

تا کنون تنها چهار بار چنین سلا‌ح‌هایی (توپخانه اتمی) شلیک شده‌اند که یکی از آنها به نام بمب «پسر کوچک» در هیروشیما مورد استفاده قرار گرفت. دو بمب دیگر نیز توسط آمریکا مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

انفجار «گریبل» تنها 19 ثانیه پس از شلیک آن صورت گرفت. این بمب در فاصله‌ای به مسافت 10 کیلومتر از شلیک آن صورت گرفت. قدرت انفجار این بمب 15 کیلوتن بود که تقریبا برابر قدرت انفجار «پسر کوچک» بر فراز هیروشیما بود.

10 – عملیات Castle

عملیات Castle نام مجموعه‌ای از آزمایش‌های هسته‌ای قدرتمند آمریکا بود که در مارس 1954 آغاز شد. این مجموعه از آزمایش‌های هسته‌ای آمریکا جزو زیان‌بارترین و بحث‌انگیزترین آزمایش‌ها نیز بود.

در این عملیات 8 انفجار هسته‌ای صورت گرفت که بعضی از آنها به قیمت بیماری، آلودگی شدید محیطی و آوارگی ساکنان جزایری بود که این آزمایش‌ها در آن انجام شدند.

این عملیات در جزایر مرجانی «بیکینی» انجام شد. اولین آزمایش آمریکا در این عملیات موسوم به «Castle Bravo» قدرتمندترین سلاح هسته‌ای بوده است که آمریکا تا کنون شلیک کرده است.

این بمب قدرت انفجاری تقریباً برابر با 15 مگاتن داشت که البته بر اثر نوعی اشتباه محاسباتی ایجاد شده بود. قدرت انفجار تولید شده در این آزمایش که در جزایر مرجانی بیکینی در جزائر مارشال انجام شد، 1200 برابر از بمب اتمی هیروشیما بیشتر بود. در این انفجار عظیم، اشتباه دانشمندان باعث شد به جای انفجار 5 مگاتونی پیش‌بینی شده، انفجاری با قدرت 8/14 مگاتن تولید شود؛

بمب «براوو» قبل از انفجار

این انفجار باعث ایجاد حفره‌ای با عرض 2/1 مایل و عمق  2 کیلومتر شده و میلیون‌ها تن ذرات رادیواکتیو در هوا پراکنده کرد. در آن زمان ساکنان جزائر مرجانی «رونگلاپ» و «یوتیریک» در 100 و 300 مایلی شرق بیکینی، در معرض تشعشعات هسته‌ای قرار گرفتند.

بمب Bravo قدرت انفجاری نزدیک به 15 مگاتن داشت

تخلیه جزیره «رونگلاپ»، 24 ساعت طول کشید و ساکنان آن طبق برآورد حداقل در معرض 200 دوز تشعشع هسته‌ای قرار گرفتند. اما جزیره «یوتیریک»، دو روز بعد از انفجار تخلیه شد که این باعث شد ساکنان آن، نشانگان مسمومیت هسته‌ای، از قبیل سوزش چشم و دهان، تهوع، اسهال، از دست دادن مو و سوزش پوست را نشان دهند.

10 سال بعد از این انفجار، اولین تومورهای تیروئیدی ناشی از این انفجار ظاهر شدند: 90 در صد از ساکنان «رونگلاپ» که در هنگام این انفجار کمتر از 12 سال سن داشتند، به تومورهای تیروئیدی مبتلا شدند.

انفجار براوو در عملیات Castle

از جمله دیگر تلفات این انفجار، خدمه یک کشتی ماهیگیری ژاپنی موسوم به "فوکوریو مارو" بود که همگی دو ساعت بعد از این انفجار جان باختند. دولت وقت آمریکا در قبال مرگ ساکنان این کشتی مسئولیتی به عهده نگرفت اما به عنوان همدردی با خانواده های کشته‌شدگان این کشتی، 5/2 میلیون ین به آنها پرداخت کرد.   

موسسه ملی سرطان نیز اعلام کرد بر اثر انفجار این بمب و سایر آزمایش‌های هسته‌ای آمریکا در جزایر مارشال، میزان سرطان در ساکنان این جزیره 9 درصد افزایش یافت. 

11- عملیات Redwing

این عملیات مجموعه‌ای از 17 آزمایش هسته‌ای بود که از ماه مه 1956 تا ژولای 1956 انجام شد. این آزمایش‌ها در جزایر مرجانی «بیکینی» و «انیواتک» انجام شدند.

هدف از انجام این عملیات، آزمایش بمب‌های هسته‌ای حرارتی نسل دوم بود. در این عملیات، بمب‌های شکافتی‌ای که قرار بود از آنها به جای بمب‌های هسته‌ای حرارتی استفاده شود و سلاح‌های تاکتیکی کوچک برای پدافند هوایی نیز آزمایش شدند.

از ویژگی‌های دیگر این عملیات این بود که در آن اولین بارریزی هوایی یک بمب هیدروژنی موسوم به «چروکی» انجام شد.

مایکل هریس، مدیر اسبق روابط عمومی شبکه خبری سی.بی.اس در خلال بخش زیادی از عملیات Redwing در جزایر مرجانی انیواتک در ارتش آمریکا خدمت می‌کرد. وی در کتابی که درباره این آزمایش‌ها نوشته به شرح این امر پرداخته که چگونه سربازان شرکت کننده در این آزمایش‌ها در هشت انفجار این رشته از عملیات از تشعشعات رادیواکتیوی انفجارها آسیب دیدند.

وی انفجار بمب Tewa در تاریخ 1 جولای سال 1956 در جزایر بیکینی را «آلوده‌ترین انفجار [اتمی] در طول تاریخ» توصیف کرد که باعث شد جزیره انیواتک در معرض تشعشعات شدیدی قرا بگیرد که چند روز به طول انجامید.

این مقام اسبق ارتش، قبل از 5 آزمایش هسته‌ای آخر این عملیات از سمت خود استعفا داد و با افتخار جزایر محل انجام این آزمایش‌ها را ترک کرد.

مرور کردیم. در ادامه این گزارش بعضی دیگر از آزمایش‌های هسته‌ای این کشور را مرور می‌کنیم.

12- عملیات Plumbob

این عملیات، بزرگترین و بحث‌انگیزترین عملیاتی بود که در سرزمین اصلی ایالات متحده (شامل 68 ایالت آمریکا به همراه منطقه کلمبیا به جز ایالت‌های آلاسکا و هاوایی که با دیگر ایالت‌ها ارتباط مستقیم زمینی ندارند) به وقوع پیوست.

بین 28 مه 1957 و 7 اکتبر مجموعه‌ای از 29 بمب اتمی به عنوان بخشی از آزمایش‌های بررسی  اثرات انفجارهای هسته‌ای بر سازه‌های نظامی و غیرنظامی، انسان‌ها و حیوانات منفجر شدند.

در این آزمایش‌های بحث‌انگیز 16000 نفر از سربازان آمریکا و حدود 1200 خوک در معرض تشعشعات هسته‌ای قرار گرفتند و به آن آلوده شدند. در تحقیقی که در سال 1980 بر روی نظامیان شرکت‌کننده در این عملیات انجام شد معلوم شد میزان ابتلا به سرطان خون به طرز معناداری در میان آنها افزایش یافته بود.

تبعات این آزمایش‌ها هنوز کاملا شناخته شده نیست، اما برآوردی که «موسسه ملّی بررسی سرطان» در سال 1997 انجام داد آشکار کرد این عملیات در ایجاد 38000 مورد سرطان تیروئید و مرگ 1900 نفر دخیل بوده است.

ابر هسته‌ای یکی از انفجارهای هسته‌ای آمریکا و یکی از بالون‌های آمریکا در  عملیات Plumbob

بخش اعظم این عملیات به آزمایش‌هایی برای ساختن کلاهک‌های هسته‌ای برای موشک‌های قاره‌پیما و موشک‌های میان‌برد اختصاص داشت، اما در این عملیات کلاهک‌های پدافند هوایی و کلاهک‌های ضد زیردریایی‌ها که قدرت‌های انفجار پایین تری داشتند هم مورد آزمایش قرار گرفتند.

در یکی از آزمایش‌های این برنامه موسوم به Priscilla حدود 719 خو ک در معرض آزمایش‌هایی قرار گرفتند و اثرات انفجارهای هسته‌ای بر آنها آزمایش شد. هدف این آزمایش بررسی این بود که چه موادی بیشترین قدرت محافظت از بدن در برابر پالس‌های گرمایی را داشتند.

در این آزمایش‌ها خوک‌ها توانستند با این مواد محافظت‌کننده از انفجارهای جان سالم به در ببرند اما 80 درصد از بدن آنها دچار سوختگی درجه سه شد.

عملیات Plumbob تشعشعات مخرب زیادی داشت. این عملیات باعث آزاد شدن 58300 کیلوکوری ماده سمی یدین 131 به فضا شد. (کوری واحد اندازه‌گیری تشعشعات هسته‌ای است و هر کوری عبارتست از فعالیت یک منبع رادیواکتیو که در هر ثانیه 7/3 ضرب در 1010   تجزیه را تحمل می‌کند).

این حجم تشعشات هسته‌ای باعث شد سطحی از تشعشعات هسته‌ای تولید شود که طبق تخمین‌های آماری می‌توانست بین 11000 تا 212000 هزار نفر را در معرض سرطان‌های تیروئیدی قرار دهد و تا 20 هزار نفر را به کام مرگ بکشاند.

منبع:خبرگزاری فارس